Манзушир - Улаан фонтой

Жамбалцанжод буюу Цогт зөөлөн эгшигтийн алдрыг өгүүлэгч

Гунгаачойлин дацан – Унзад лам С.Болдбаатар. 2020.04.15.

Жамбалцанжод /Түвд/.

Жамбалцанжод.

Очирваань бурхан Бурхан багшаас хүмүүст бурхны номыг таниулж хэрхэн зөв амьдралыг зааж өгөх вэ? гэж асуужээ.
Бурхан багш хариуд нь: Очирваань аа. Чи номын сав болж олон түмэнд түгээх хүн болсон тул би чамд Жамбалцанжод хэмээх номыг зааж өгье. Энэ бол Манзушир бурхны эрдэм чадлыг агуулсан цаанаа аливаа юм бүхэн өөрийн зүй зохисоор төрөн төлжиж байх адис жанлавтай ажээ. Эл номыг уншиж байгаа хэн бүхэн Манзушир бурхныг танин мэдэж, магтан дуулж улмаар унших бүрийд Манзушри бурхны эрдэм чадлыг олж оюун ухаан тэлэн ариуслыг олж байх учиртай гэж хэлээд Жамбалцанжод номыг айлджээ.

Түүх цадигаас:
Эрдэмтэн Ринчэнсамбуу бээр (958-1055) Жагарын орноо морилж Жагарын эрдэмтэн багш нартай хамтран судар тарнийн ном олныг орчуулан дэлгэрүүлсэн гэдэг. Ялангуяа “Жамбалцанжод” хэмээх энэхүү номыг санскрит хэлнээс Түвд хэл үрүү орчуулан түгээсэн нь тухайн үеийн сүсэгтнүүдийн хувьд онцгой үйлс болсон
ажээ. Тэрбээр өөрөө ч энэхүү номд чин сүжгээр залбирч санскрит хэлээр бум, эх хэлээрээ бум, бусдыг удирдаж бум уншин оюундаа оршоосны хүчээр насан эцэст очирт биеийг олж бурхны газарт төрсөн ажээ.
Жамбалцанжод номыг ханьцаш үгүй их богд Зонхова бээр өдөр бүр үүр гэгээрэх цагт 3 удаа тасралтгүй уншиж байсан түүхтэй. Монголын анхдугаар богд Өндөр гэгээн Занабазар 3 настайдаа Жамбалцанжод номыг шууд цээжээр уншиж байсан хэмээдэг. Иймд энэ номыг уншигч хэн бүхэн Манзушир бурхны бие лагшныг нүдний өмнө, сэтгэлийн огторгуйд бодитоор дүрслэн, бясалган тахиж номын утга агуулгыг сэтгэлдээ төрүүлснээр өөрийн болон бусдын тусыг нэгэн цагт асар түргэн бүтээх ид шидийг олох юм.
Энэхүү номыг сүсэглэн, итгэсэн, уншсан, залбирч бясалгасны энэ төрөлдөө олж авах увдис юун гэвээс:
1. Та болон таны үр хүүхэд нийтээрээ залбиран уншваас ой тогтоолт гоц сайжирч хичээл ном, ажил үйлстээ илт амжилт гаргана.
2. Хүмүүний оюун ухаан сайжирна, оюун ухаан сайжирснаар амьдрал сайжирч оюун билгээр үйлдэж болохуйц үйл бүхнийг саадгүй түргэн бүтээнэ.
3. Урьд болоод энэ насанд хураагдсан мунхгийн харанхуйгаас үүдэлтэй бүх өвчин зовлон арилна.
4. Эд агуурс сэтгэлийн тань тааллаар арвижна.
5. Бусдын сайн муу хар цагаан хэл амны аюулаас ангид байж хийморь лүндааг батад сахин хамгаална.
6. Дөрвөн зүг найман зовхистод зорьсон аян замын тотгор саад арилж зорьсон үйлс бүхэн сэтгэлчлэн бүтнэ.
7. Гараг адын хорлол, мэсийн аюулд өртөхгүй, таны амьдарч буй газар ган гачиг зуд турхны аюулгүй болно.
8. Санасан сайн үйл хэрэг саадгүй бүтнэ.
9. Сэтгэл тань амгалан болж бурхны хутгийг олох зам мөр нээгдэнэ.

Оюун билгийн цагаан лянхуа ашид дэлгэрэх болтугай.

“Цогт Цагийн Хүрдэн” соёлын төв

ЖАМБАЛЦАНЖОД
ЛАМААДАН

ЦОГТ БЭЛГЭ БИЛИГ САЙН ЭРДЭМ
ХЭМЭЭГДЭХ МАГТААЛ

НАМУ ГҮРҮ ВИ
НАМУ БУДДА ЯА
НАМУ ДАРМА ЯА
НАМА: САНГА ЯА

Энэтхэгийн хэлээр: Шри зана гүна бала нама сдүди ра
Түвдийн хэлээр: Бал ешэй ёндан санбо шэйжави додва
Монголын хэлээр: Цогт бэлгэ билиг сайн эрдэм хэмээгдэх магтаал
Ялж төгс нөгчсөн зөөлөн эгшигтэд мөргөмү.
Хоёр түйтгэрийн үүлнээс хагацсан нар мэт түүний тийн арилсан маш тодорхой оюунаар
Янагуух утга бүхнийг ямарчлан айлдахын тул өөрийн зүрхэндээ дэвтрийг бариад
Сансарын гяндан хороонд мунхгийн харанхуйгаар дэнчүүрэн зовлонгоор нэрвэгдсэн
Хотол амьтны чуулганыг ганц хөвгүүн мэт оршоон жаран үет эгшиг төгссөн зарлигаар
Луу мэт ихэд дуурсган нисванисын нойрноос сэрүүлж үйлийн чөдрийг тайлаад
Мунхгийн харанхуйг арилган
Зовлонгийн ногоо бүхнийг огтлогч илд барьсан
Угаас арилгаад арван газрын эцэст хүрсэн эрдэм бүхэн төгссөн ялгуусны ахмад хөвгүүний бие
Зуун арван хоёр чимгээр чимсэн миний оюуны харанхуйг арилгагч чамд сөгдмүй.
Тайлбар:
Алимэд үлэмж маш ариун сэтгэлээр нэг, долоо, хорин нэг, зуу, мянган тоогоор өдөр бүр уншигч тэр нь зэргээр түйтгэр арилах, сонссоноо тогтоох, оюуны самбаа ба үл умартах тогтоолт ба чанад эсэргүүлэгчдийг дарах билгийн эрхтэн, хүч тэргүүтэн цаглаш үгүй эрдэм төгсөх болюу.
Хэн нэгэн өдөр бүр гурвантаа магтагч тэр нь хэр хэмээн номлосон тэдгээр эрдэм лүгээ төгсөн билиг ба нигүүлсэхүйгээр мөр ба газруудад зэргээр одож улам дээш асар ихэд нэмүүлж түргэнд Хамагийг айлдагчийн оронд хүрч хоцроол үгүй амьтныг орчлонгоос гэтэлгэгч их сартваахь болюу. Цогт бэлгэ билиг сайн эрдэм хэмээгдэх магтаалыг багш Доржцонча-ын зохион төгсөв.

МОНГОЛ ЖАМБАЛ ЦАНЖОД

МАНЗУШРИ ЗАНАСАДВА-ЫН ҮНЭМЛЭХҮЙ НЭРИЙГ ҮНЭХЭЭР ӨГҮҮЛЭГЧ
НАМУ ГҮРҮ ВИ
НАМУ БУДДА ЯА
НАМУ ДАРМА ЯА
НАМА: САНГА ЯА

Энэтхэгийн хэлээр: Манзушри зана саду саяа барма арта нама сангиди
Түвдийн хэлээр: Жамбал иши сэмбий донданби цан яндагбар жодба
Монголын хэлээр: Манзушри Занасадвы-ын үнэмлэхүй нэрийг үнэхээр өгүүлэгч
Хутагт залуу Манзушрид мөргөмү
Тэндээс төгс цогт Очирдара
Номхотгоход бэрхийг номхотгогчдын дээд
Баатар гурван ертөнцийг ялгуулсан
Очир эрхт нууцын хаан
Дэлгэмэл цагаан лянхуад адил нүдэт
Сайтар дэлгэрсэн лянхуа мэт нүүрт
Өөрийн гараар дээд очирыг
Бас бас эргүүлэгч
Хилэнгээр зэргээр уурласан тэргүүтэн
Хязгаалал үгүй Гартаа очиртон
Баатар номхотгоход бэрхийг номхотгогч
Айх мэт баатар дүр хувьт
Сайтар гарах очирын үзүүрийг
Өөрийн гараар эргүүлэгч
Арга билиг хийгээд их нигүүлсэхүйгээр
Амьтанд тус үйлдэгчдийн дээд
Баясахуй бишрэхүй зөвшөөхүй сэтгэлт
Хилэгнэсэн биеийн бялдар төгссөн
Бурханы үйлсийг үйлдэгчдийн итгэл
Бөхийсөн биетэн лүгээ нэгнээ
Итгэл Ялж төгс Түүнчлэн ирсэн
Туулсан Бурханд мөргөөд
Алгаа хамтатган үйлдэж бүрүн
Нүдний өмнө нь аж, ийн хэмээн өчив
Түгээмлийн эзэн намайг отчилох хийгээд
Миний тул намайг нигүүлсрүүн
Илбэ хувилгааны тороор илтэд туулсан
Бодь хутгийг хэрхэн ч надад олгуулан соёрх
Нисванист сэтгэлээ хутгалагдаж
Үл мэдэхүй балчигт шингэсэн
Хамаг амьтныг отчилж бүрүн
Дээр үгүй үрийг олгуулахын тулд
Туулсан бурхан Ялж төгс нөгчсөн багш
Амьтны лам номлон соёрх
Их тангаргын мөн чанарыг мэдэгч
Эрхтэн сэтгэлийг мэдэхүүний дээд
Ялж төгс нөгчсөний бэлгэ билгийн бие
Их үснир нь үгсийн эзэн
Манзушри Занасадва-ын
Бэлгэ билгийн бие бөгөөд өөсөө болсон
Гүн утгат агуу утгат
Их утгат адилтгаш үгүй сайтар амарлисан
Урьд дунд эцэст буян
Нэрийг үнэнээр өгүүлэхийн дээд
Нөгчсөн бурхад номлов
Ирээдүйн нь ч номлож
Эдүүгээдэд бүхэн туулсан бурхад
Бас бас номлосон аль тэр
Их дандар илбэ хувилгааны тороос
Их Очирдара нууц тарни баригч
Цаглаш үгүй бүгдээр баясгалангаар
Аль үнэхээр сайтар номлосон
Үүнийг би бээр барьсугай
Чин сэтгэлээр магад гараа инару
Итгэл туулсан хамаг бурхдын
Нууцыг баригч хэрхэн л болсугай, би
Нисванисыг хоцроол үгүй арилгаад
Үл мэдэхүүнийг хоцроол үгүй тархаахын тулд
Хамаг амьтны сэтгэлийн
Ялгал нь ямар бүхийгээр сайтар номлон соёрх
Нууцын эрхт Очирваань
Түүнчлэн ирсэнд тийн хэмээн
Өчин алгаа хамтатгаж бүрүүн
Биеэ бөхийн нүдний өмнө авай.
Өчин залбирахын арван зургаан шүлэг болой.
Тэндээс ялж төгс Шагжамүни
Туулсан бурхан хоёр хөлтний дээд
Чиний амнаас буянт сайн хэлийг
Урт агууд сунгаж
Гурван ертөнцийг гийгүүлээд
Дөрвөн шимнусын дайснуудыг номхотгож
Ертөнц дахины гурван муу заяаг арилгагч
Мөшийх царайгаа үзүүлж
Сонсох мэт эсрүагийн эгшгээр
Хотол гурван ертөнцийг дүүргэж бүрүн
Их хүчит Гартаа очирт
Нууцын эрхтэд хариу номлов
Сайн болой, төгс цогт Очирбаригч
Гартаа очирт чи сайн
Амьтны тусын тул чи
Их нигүүлсэхүй лүгээ төгсгөж
Манзушир бэлгэ билгийн биетний нэрийг
Үнэнээр өгүүлэгч их утгат
Арилган үйлдээд нүглүүдийг тархаагч
Надаас сонсон хичээх хэмээвээс
Нууцын эзэн чи сайн
Түүний тул үүнийг би номлосугай
Чи нэгэн үзүүрт сэтгэлээр сонс
Ялж төгс өө, тэр сайн хэмээн өчив.
Хариу номлосон зургаан шүлэг болой.
Тэндээс ялж төгс Шагжамүни
Нууц тарнисын хамаг их язгуур хийгээд
Нууц тарни арвисыг баригчлын язгуур
Гурван язгууртныг тийн бөгөөд үзсэн
Ертөнц, ертөнцөөс нөгчсөн язгуур
Ертөнцийг гийгүүлэгч их язгуур
Маха мудра-ын дээд язгуур хийгээд
Их үснирийн их язгуур болой.
Зургаан язгуурыг үзсэн хоёр шүлэг болой.
Нууц тарнисын хаан зургаан үсэгт
Хоёр бусаас болох хийгээд
Төрөл үгүй номт үүнийг
Үгсийн эзэн нь шүлэглэн номлов.

Илбэ хувилгааны тороор илтэд туулсан бодь хутгийн зэргийн гурван шүлэг болой.
А Аа, И Ий, Ү Үү, Э Ээ, О Оо, Ам А:
Тидо хриди зана мүрди раа хам буддо будда нана дарьяа ддү варди нама, Ум базар дигча надү: Хазцида бранзя зана мүрда еэ зана гаяа ваги шуара, Арава зана яди нама:
Энэ мэт бурхан Ялж төгс нөгчсөн
Туулсан бурхан А үсгээс болсон
А хэмээвээс хамаг үсгүүдийн дээд
Их утгат егүүтгэл үгүй дээд болой
Их амь болоод төрөх үгүй
Аялгуугаар өгүүлэхийг тархаасан
Хамаг үгсийн шалтгаадын дээд
Хамаг үгсийг сайтар гийгүүлюү
Их тахил их тачаангуй
Хамаг амьтныг баясгуулюу
Их тахил их урин
Хамаг нисванисын их дайсан
Их тахил их мунхаг
Мунхаг оюунаар мунхгийг арилгаюу
Их тахил их хилэн
Их хилэнгийн их дайсан
Их тахил их хурьцахуй
Хамаг хурьцахууныг арилгаюу
Их амраг их жаргалан
Их баясгалан их бишрэл
Бие их, бялдраар ихт
Өнгө их болоод бие хэр ихт
Нэрээр их болоод агуу их
Агуу их мандал буй
Их билгийн мэсийг баригч
Их нисванисын дээд гох
Их алдар сонсох мэт
Их алдарт их гэрэл ихэд гийсэн
Мэргэн их илбэ хувилгасныг баригч
Их илбэ хувилгааны утгыг бүтээгч
Их илбэ хувилгааны баясгалангаар баясагч
Их илбэ хувилгаанаар нүдийг хувилгагч
Их өглөгийн эзэн эрхэм буюу
Их шагшаабадыг баригчийн дээд
Их хүлцэнгүйг батад баригч
Их хичээнгүйгээр чанадсыг дарагч
Их самади дияанд асан
Их билгийн биеийг баригч
Их хүчин лүгээ их аргат
Ерөөл бэлгэ билгийн далай нь
Их асрахуй чанарт цаглаш үгүй
Их нигүүлсэхүй оюуны дээд
Их билиг төгс их оюут
Их аргат ихэд үйлдэгч буюу
Их рид хувилгаан хүч лүгээ төгссөн
Их хүчээр ихэд хурдан
Их рид хувилгаан ихэд алдаршсан
Их хүчээр чанадсыг дарагч
Сансрын их уулыг эвдэгч
Бат их очирыг баригч
Их хатуу, их хатуу явдалт
Их аюулуудыг айлгагч
Итгэл дээд их язгуурт
Лам их нууц тарнисын дээд
Их хөлгөний төрд асан
Их хөлгөний төрийн дээд
Очирын чанарын их мандлын арван дөрвөн шүлэг болой.
Их Бирозана бурхан
Их чадагч төгс их чадахуйт
Нууц тарнийн их төрөөс болсон
Нууц тарнийн их төрийн эзэн
Арван барамидыг олж бүрүн
Арван барамидад нь
Арван барамид арилсан
Арван барамидын төрөөр
Итгэл арван орны эрхт
Арван оронд сайтар агч
Арван ариун мэдэхүй чанарт
Арван ариун мэдэхүйг баригч
Арван дүрсийн арван утгын утга
Чадагчийн эрхт арван хүч түгээмлийн эзэн
Хамгийн тусыг хоцроол үгүй үйлдэгч
Арван зүйл эрхээр их болсон
Тэргүүлш үгүй туурвил үгүй чанарт
Мөнхүү чанарын эзэн арилсны эзэн
Үнэнийг өгүүлж үгээ үл егүүтгэгч
Хэр өгүүлсэн бөгөөс түүнчлэнхүү үйлдэгч
Хоёр бус хийгээд хоёр үгүйг өгүүлэгч
Үнэн хязгаарт тийн бөгөөд агч
Би үгүй арсланы дуу лугаа төгсөж
Тэрс номтны муу гөрөөдийг айлгагч
Хамагт одох туст явдал
Түүнчлэн ирэгсэдийн сэтгэл мэт хурдан
Ялгуусан дайсныг ялаад тийн бөгөөд ялгуусан
Хүрдийг орчуулагч их хүчит
Чуулагсдын багш чуулагсдын эрхэм
Чуулагсдын ноён чуулагсдын эрхт эзэн
Их хүчит хайрлан баригч
Их төрт бусдад удиртгагдагч бус
Үгийн ноён үгсийн эзэн өгүүлэхэд мэргэн
Үгэнд эрхт хязгаалал үгүй үгт
Үнэн үгт үнэнээр өгүүлэгч
Дөрвөн үнэнийг үзүүлэгч
Харин үл няцах харин үл ирэх
Хирсийн өөр өөр удирдагч
Магад гарах элдвээс магад гарсан
Их гарах шалтгаан нь ганц болой
Аяга тахимлаг архад цувирал барсан
Тачаангуйгаас хагацсанаар эрхтэн зөөлтгөсөн
Жаргаланг олсноор аюул үгүйг олж
Сэрүүн болсноор халдах үгүй
Ухаан хийгээд хөл төгссөн
Сайвар одсон ертөнцсийг мэдэхүүний дээд
Минийх хэмээн үл баримтлан
Би хэмээн үл баримтлагч
Хоёр үнэний төрд аюу
Орчлонгийн чанад хязгаарт асан
Үйлсийг үйлдэж хоосон газарт агч
Ямагт бэлгэ билиг магад гарсан
Билгийн мэсээр тийн бөгөөд эвдэгч
Дээд номт номын хаан гэгээн төгөлдөр
Ертөнцийг гийгүүлэн үйлдэгчдийн дээд
Номын эрхт номын хаан
Сайн мөрийг үзүүлэгч болой
Тус бүтэж бүтсэн хамаг атгаг нь
Хамаг атгаг бүгдийг тархаасан
Атгаг үгүйгээр чанар үл барюу
Дээд номын чанар барш үгүй
Буян лугаа төгссөн буяны чуулган
Бэлгэ билиг бэлгэ билиг гарахуй их орон
Бэлгэ билиг төгссөнөөр буй үгүй мэдэгч
Хоёр чуулганы чуулган лугаа үнэхээр төгссөн
Мөнх хамгийг ялгуусан явдалт
Сэтгэл бат сэтгэгдэх оюудын дээд
Өөр өөр өөрийн ухаан хөдөлш үгүй
Дээд нэн урьд гурван биеийг баригч
Бурхан таван биеийн чанарт
Түгээмэл эзэн таван бэлгэ билгийн эзэн
Таван бурхны эзнээр титэмт
Таван нүдийг тачаангуй үгүйгээр баригч
Хамаг бурхдыг үүсгэгч
Бурхдын хөвгүүний дээдийн дээд
Билгээр сансраас гарч төрөл орон буюу
Номоос болсноор сансрыг арилгаюу
Ганц бат чийрэг очир чанарт
Төрөөд сац амьтны эзэн
Огторгуйгаас төрсөн өөсөө болсон
Ухаан бэлгэ билгийн их галт
Их гэрлээр тийн бөгөөд гийгүүлэгч
Үзэгдэх бэлгэ билиг гийн буюу
Амьтны зул бэлгэ билгийг шатаагч
Их жавхлан гэгээн гэрэлт
Ухааны дээд хаан тарнисын эрхт
Нууц тарнисын хаан их тусыг үйлдэгч
Их үснир гайхамшиг үснир
Огторгуйн эзэн элдвийг үзүүлэгч
Хамаг бурхдын эзэн бодисын дээд
Амьтныг баясгах нүд лүгээ төгссөн
Элдэв өнгөтнийг төрүүлэгч
Тахигдах хүндлэгдэх зохист ёст арш
Гурван язгуурыг бариад нууц тарни төгссөн
Их тангарагт нууц тарни баригч
Эрхэм гурван эрдэнийг баригч
Гурван дээд хөлгөнийг үзүүлэгч
Туст цалмаар тийн бөгөөд ялгуусан
Ихэд баригч очирт цалам
Очир гох их цалам.
Маш тийн бөгөөд арилсан номын чанарын бэлгэ билгийн хорин таван шүлэг гурван бадаг болой.
Очир Бирава айлган үйлдэгч
Хилэгнэгсдийн хаан айлгагч зургаан нүүрт
Зургаан нүдэн зургаан гар хийгээд хүч лүгээ төгссөн
Хохимой яс ярзайсан араат
Хаала хаала дуут зуун нүүрт
Ямандага тотгоруудын хан нь
Очир хүчит айлган үйлдэгч
Очир алдаршсан очир зүрхт
Илбэ хувилгаан очир их хэвлийт
Очироос төрсөн очирын эрхт
Очирын зүрхэн огторгуйд адил
Хөдөлш үгүй үсээ нэгэн зүг мөлийлгөсөн
Зааны нойтон арьсыг барьсан
Хатуу их Ха Ха хэмээн дуурсгагч
Хи Хи хэмээн дуурсган айлгагч
Ихэд инээх агуу инээлт
Очирт инээдийг ихэд дуурсгагч
Очир садва, их садва
Очирын хаан их жаргалант
Хатуу очир их баясгалант
Очир “Хум” гара “Хум” дүрт
Очир сум мэсийг баригч
Очирын илдээр огтлогч
Хамаг очирыг баригч очирт
Ганц очироор дайсныг арилгагч
Бадрангуй очир дуусгал үгүй нүдэт
Үсээр бадрангуй очирт
Очир буулгагч ихэд буулгагч
Зуун нүдэт очирын нүд
Биедээ очирын шар үст
Очир үст ганц биет
Ургасан хумс очир үзүүрт
Очирын зүрхт хатуу арьст
Очирын эрхи зүүж цогт болсон
Очирын чимгээр чимэгдсэн
Ха Ха хэмээн магад инээн дуурсгагч
Зургаан үсэгт очирын дуун
Зөөлөн эгшигт их дуут
Гурван ертөнцөд ганц их дуут
Огторгуйн хязгаарт хүртэл дууг дуурсгагч
Төгс дуутан л бүгдийн дээд
Толь мэт бэлгэ билгийн арван шүлэг нэгэн бадаг болой.
Үнэнээр би үгүй тийн бөгөөд чанарт
Үнэн хязгаар бөгөөд үсэг үгүй
Хоосныг өгүүлэгч сүргийн дээд
Гүн агуу их дууг дуурсгагч
Номын лавай их дуут
Номын ганди их дуут
Маш оршил үгүй нирваан болсон
Арван зүгийн номын их хэнгэрэг
Өнгө үгүй өнгөт дээд буюу
Элдэв өнгөт сэтгэлийн мөн чанар
Хамаг өнгөсийг үзүүлэгч цогт
Өнгө хөргийг хоцроол үгүй баригч
Чадагдаш үгүй болоод ихэд алдаршсан
Гурван ертөнцийн их эрхт
Хутагтны маш өндөр мөрд аюу
Номын оргил нь ихэд болсон
Гурван ертөнцөд ганц залуу биет
Батад агч өтөг есөн төрөлхтний эзэн
Гучин хоёр лагшныг баригч
Үзэсгэлэнт гурван ертөнцөд гоо
Багш ертөнцсийн эрдмийг мэдэгч
Ертөнцсийн багш аюул аюул үгүй
Итгэл аврал гурван ертөнцөд түгсэн
Тэнсэл үгүй ивгээн аврагч
Огторгуй түгтэл эдлэгч
Хамгийг мэдэгч бэлгэ билгийн далай
Мунхаг битүү өндгийг нээгч
Сансрын торыг эвдэгч
Нисванисыг хоцроол үгүй амарлиулагч
Орчлонгийн далайн чанад хязгаарт хүрсэн
Бэлгэ билгийн авшгийг өгөгч титэмт
Үнэхээр туулсан бурхнаар чимсэн
Гурван зовлонгийн зовлон амарлисан
Гурвыг арилгаж хязгаалал үгүй
Гурван тонилох олсон
Хамаг түйтгэрээс магад тонилсон
Огторгуй мэт тэгш чанарт асан
Нисванисын хамаг хирээс нөгчсөн
Гурван цагийг цаг үгүйгээр ухан асан
Хамаг амьтны их лусын
Эрдэмт титмээр титэмт
Хамаг нисванисаас тийн бөгөөд тонилсон
Огторгуйн мөрд сайтар агч
Их чандмань эрдэнийг баригч
Түгээмэл эзэн хамаг эрдэнэсийн дээд
Галбарваас мод ихэд дэлгэрсэн
Сайн хумх ихийн дээд
Үйлдрүүн, хамаг амьтны тус үйлдюү
Тус хүргэн амьтныг баясгагч садан
Сайн муу мэдээд цагийг мэдэгч
Түгээмэл эзэн тангаргийг мэдэгч тангарагт
Цагийг мэдэн амьтны эрхтнийг мэдэгч
Гурван тонилоход мэргэн болсон
Эрдэмд төгөлдөр эрдмийг мэдэгч
Номыг мэдэн сайтар амарлин өлзий хутаг болсон
Хамаг өлзий хутгийн өлзий хутаг нь
Алдаршсан өлзий хутаг сайн алдарт
Ихэд амуулагч их баяр хуримт
Их баясгалангаар их цэнгэлт
Хүндлэл тахил төгөлдөр болсон
Дээд баясгалан цогт алдрын эзэн
Дээд төгөлдөр дээдийг өгөгч эрхэм
Итгэлийн дээд итгэгдэх ёст
Үлэмж дээд их аюулын дайсан
Аюулуудыг хоцроол үгүй тархаагч
Оройд зангидсан зангиасын үст
Салбарсан мунза үсэн титэмт
Таван нүүр таван үснир лүгээ төгссөн
Хөндлөн зангидсан таван цэцэг үзүүрт
Цулгар тэргүүт их төр явдлыг баригч
Ариун явдалт төр явдалтны дээд
Хатуужлын эцэст хүрсэн их хатуужилт
Ариун төгөлдөр дээд Гоодам
Бярман эсрүн эсрүнийг мэдэгч
Энэлэхээс нөгчиж ариуныг олсон
Алдрах тонилохоор алдарсан биет
Тонилсон амарлиж амарлисан бөгөөд
Нирваан болж нирваанд хүрсэн
Сайтар нирваан болохыг эцэст хүргэгч
Жаргалан зовлонг арилгагч эцэст хүрсэн
Тачаангуйгаас хагацсан биеэс нөгцсөн
Үл ялагдах адилтгаш үгүй
Үл харагдах, үл үзэгдэх, халдах үгүй
Хувь үгүй хамагт одогч түгээмэл
Цувирал үгүй нарийн үрт
Тоос үгүй тоосноос хагацсан хир үгүй
Эрүүг тархаасан гэм үгүй
Маш үлэмж сэрсэн тийн бөгөөд сэрсний эзэн
Хамгийг мэдэгч хамгийг ухагчийн дээд
Мэдэх номын чанараас нөгчсөн
Хоёр үгүй бэлгэ билгийн ёсыг баригч
Атгаг үгүй өөсөө бүтсэн
Гурван цагийн бурхдын үйлсийг үйлдэгч
Бурханд тэргүүн эцэс үгүй
Эн урьд бурхан шалтгаан үгүй
Бэлгэ билгийн ганц нүдэн хир үгүй
Бэлгэ билгийн биет Түүнчлэн ирсэн
Үгсийн эрхт ихэд өгүүлэгч
Өгүүлэхүүний дээд эр үгсийн хан
Өгүүлэхүүний манлай дээд орон
Өгүүлэхүүний арслан чадагдаш үгүй
Хамагт үзэгч дээд баясгалант
Жавхлант эрих үзэхэд гоо
Бадрангуй сайн гэрэлт цогт зурхайт
Үзэгдэхүүнийг гийгүүлэн үйлдэх гэрэлт
Отчийн их дээд эрхэм
Өвчнийг гаргагч тэнсэл үгүй
Хоцроол үгүй эмүүдийн мод нь
Нисванисын өвчний их дайсан
Үзэсгэлэнт гурван ертөнцийн дээд
Цогт төгөлдөр явах одон мандалт
Арван зүгийн огторгуйн хязгаарт хүртэл
Номын их тугийг сайтар байгуулсан
Амьтны ганц шүхэр агуу болсон
Асрахуй, нигүүлсэхүй мандалт
Цогт төгөлдөр лянхуа бүжгийн эрхт
Түгээмэл эзэн их эрдэнэсийн шүхэр
Хамаг бурхдын эзэн бодисыг баригч
Хамаг бурхдын их явдал
Хамаг бурхдын ганц шашин
Очир эрдэнийн авшгийг өгөгч цогт
Хамаг эрдэнэсийн эрхт эзэн
Ертөнцийн эрхт хамгийн эзэн
Очир баригч хамгийн эзэн
Хамаг бурхдын их сэтгэл
Хамаг бурхдын сэтгэлд асан
Хамаг бурхдын далай лугаа төгөлдөр
Очирт наран их гэгээн очирт саран хир үгүй гэрэлт
Тачаангуйгаас хагацсан урьд их тачаангуй
Элдэв өнгөт бадрангуй гэрэлт
Очирт завиллаар туулсан бурхан
Бурхан өгүүлэхийн номыг баригч
Цогт бурхан лянхуадаас төрсөн
Хамгийг мэдэгч бэлгэ билгийн санг баригч
Элдэв илбэ хувилгааныг баригч хаан
Их бурхан арвис тарнисыг баригч
Хурц очир их илдэт
Тийн бөгөөд арилсан егүүтгэл үгүй
Дээд их хөлгөн зовлонг таслагч
Их мэс очир номт
Гүн очир ялгуун ялгуугч
Очир оюут утгаар мэдэгч
Барамид бүгд төгссөн
Хамаг орд бүгдийг тийн бөгөөд чимсэн
Арилсан би үгүй номт
Үнэн бэлгэ билгийн саран гэрэл сайт
Илбэ хувилгааны тор их егүзэр
Хамаг дандарсын бүх дээд эзэн
Хоцроол үгүй очирын завиллаар бөгөөд
Бэлгэ билгийн биеийг хоцроол үгүй баригч
Самандабадри сайн оюут
Газрын зүрхэн амьтныг баригч
Хамаг бурхдын их зүрхэн
Элдэв хувилгааны хүрдийг баригч
Хамаг бодисын дээд мөн чанар
Хамаг бодисын мөн чанарыг баригч
Төрөл үгүй номт элдэв утгат
Хамаг номын чанарыг баригч
Их бэлгээр нэгэн дуунд
Хамаг номуудыг дотроо оруулан баригч
Хамаг номуудыг илт ухсан
Чадагч дээд оюут үнэн хязгаар
Хөдөлш үгүй сайтар тунасны эзэн
Туулсан бурхан бодь хутгийг баригч
Хамаг бурхдын илт болсон
Бэлгэ билгийн галын оч маш гэгээн гэрэлт
Өөр өөр үзэх бэлгэ билгийн дөчин хоёр шүлэг болой.
Хүсэх тус бүтсэний дээд
Хамаг муу заяаг арилгагч
Итгэл хамаг амьтны дээд
Хамаг амьтныг сайтар тонилгогч
Нисванисын хатгалдаанд ганц баатар
Үл мэдэх дайсны омгийг дарагч
Ухаант үзүүрхэх баригч цогт баатар
Жийргэмшиг бие баригч
Гар дахь зуун бэрээг хөдөлгөж
Алхлын хүчээр бүжигч
Цогт зуун гараа дүүргэж
Огторгуй дүүртэл бүжигч
Газар мандлын агуу дэлхийг
Өрөөл хөлийн улаар гишгэж
Хөлийн эрхийн хумсны агуугаар
Эсрүа-ын ахуй газрын үзүүрээс дарюу
Нэгэн утгат хоёр үгүй номын утгат
Дээд утга эвдэрш үгүй
Элдэв мэдэх мөн чанарын утгат
Сэтгэл мэдэх үндэс лүгээ төгссөн
Хоцроол үгүй бодис утгад баясагч
Хоосон чанарыг таалагч дээд оюут
Сансрын тачаангуй тэргүүтнээс нөгчсөн
Гурван сансарт их баясагч
Ариун цагаан үүл мэт цайсан
Гэрэл сайт намрын саран гэрэлт
Гялтайсан нарны мандал мэт үзэсгэлэнт
Их тачаангуй хумсны гэрэлт
Зайдсан сайн үс хөхөрсөн үзүүрт
Дээд үсээр их хөхөмдгийг баригч
Их эрдэнэсийн гэрлээр цогт болсон
Бурхны хувилгаан чимэг лүгээ төгссөн
Ертөнцсийн зуун орд бүгдийг хөдөлгөгч
Рид хөлийн их хүч төгссөн
Мөн чанарын их дурдах баригч
Дөрвөн дурдахын дияаны хаан
Бодь үесийн цэцэг хүж
Түүнчлэн ирсний эрдмийн далай
Мөрийн найман үесийн ёсыг ухагч
Үнэхээр бурхны мөрийг ухсан
Хамаг амьтанд ихэнх тачааюу
Огторгуйд адил тачаангуй үгүй
Хамаг амьтны сэтгэлээс төрсөн
Хамаг амьтны сэтгэл мэт хурдан
Хамаг амьтны сэтгэлийг булаагч
Таван цогцын утгасын мөн чанарыг мэдэгч
Ариун таван цогцыг баригч
Магад гарахуун бүгдийн хязгаарт асан
Магад гарахуун бүгдэд мэргэн
Магад гарахуун бүгдийн мөрд агч
Магад гарахуун бүгдийг үзүүлэгч
Сансрын үндэс арван хоёр үесийг гаргаж
Арван хоёр зүйл ариуныг баригч
Дөрвөн үнэний ёс дүрт
Найман мэдэхүй ухаж баригч
Арван хоёр зүйл үнэн утгад төгөлдөр
Мөн чанарын арван зургаан зүйлийг ухагч
Хорин зүйлээр бодь хутагт хүрсэн
Тийн бөгөөд бурхан хамгийг мэдэхийн дээд
Хамаг бурхдын хувилгааны бие
Цаглаш үгүй голти гаргагч
Нэгэн агшинд хамгийг илт ухаж
Сэтгэлийн нэгэн агшинд хамаг утгасыг мэдэгч
Элдэв хөлгөний арга ёсоор
Бүх амьтны тусыг ухагч
Гурван хөлгөний магад гарах нь
Ганц хөлгөний үрээр аюу
Нисванисын ордыг арилгахын эзэн
Заяаны язгуур бүгдийг эцэстгэгч
Мөрөн далай бүгдээс гэтэлсэн
Барилдуулах цөлөөс гарсан
Нисванис ойрсгол нисванис бүх нисванисын
Авьяас сэлтийг сайтар тэвчсэн
Их нигүүлсэхүй билиг аргат
Туст амьтны тус үйлдэгч
Хамаг сэтгэх сайтар тэвчсэн утгат
Мэдэх утгасыг түртгэн баригч
Хамаг амьтны дурны вишайт
Хамаг амьтны дурыг мэдэгч
Хамаг амьтны дуранд асан
Тэдгээрийн сэтгэл лүгээ тэгш одсон
Хамаг амьтны дурыг хангагч
Хамаг амьтны дурыг баясгагч
Бүтсэний эцэст хүрсэн эндүүрэх үгүй
Хамаг алжаасыг тийн бөгөөд тэвчсэн
Гурван утганд түүдрэх үгүй оюут
Хамгийн тус гурван эрдмийн эзэн
Таван цогцын утгыг гурван цагт
Нэгэн агшинд бүгдийг ялгагч
Нэгэн агшинд туулсан бурхан болсон
Хамаг бурхдын мөн чанарыг баригч
Бие үгүй биет биеийн дээд
Голти биеийг тийн бөгөөд гаргагч
Хоцроол үгүй өнгө биесийг
Хамагт үзүүлэгч
Их чандмань эрдэнийн охь
Тэгш бэлгэ билгийн хорин дөрвөн шүлэг болой.
Хамаг бурхдыг оногдохуй
Бурхны бодь хутаг дээр үгүй
Нууц тарни төрөл орон үсэг үгүй
Их нууц тарни гурван язгуурт
Нууц тарнисын хамаг тусыг төрүүлэгч
Их дусал үсэг үгүй
Их хоосон таван үсэг
Хоосон дусал зургаан үсэгт
Хамаг дүрт ба дүр үгүй
Арван зургаагийн заримын зарим дуслыг баригч
Хувь үгүй хувьтнаас нөгчсөн
Дарвөн дияаны үзүүрийг баригч
Дияаны үес бүгдийг мэдээд
Дияаны язгуур хийгээд сэтгэлийг ухагч
Дияаны биет бөгөөд биеийн дээд
Төгс жаргалангийн бие хамгийн хаан
Хувилгааны биет биесийн дээд
Бурхан хувилгааны үндсийг баригч
Арван зүгт элдэв хувилгааныг гаргагч
Мөн ёсоор амьтны тус үйлдэгч
Тэнгэрсийн эрхт тэнгэрийн тэнгэр
Тэнгэрсийн эрхт тэнгэр бусын эзэн
Үхэл үгүй эрхт тэнгэрсийн лам
Сайтар дарагч сайтар дарагчийн эрхт
Сансрын цөлөөс гэтэлсэн
Ганц багш амьтны лам
Арван зүгийн ертөнцөд сайтар алдаршсан
Номын өглөгийн их эзэн
Асрахуйн хуягийг завдаж бүрүн
Нигүүлсэхүйт хуягийг өмсөж
Билгийн илд нум сумыг барьж
Үл мэдэхийн нисванисын хатгалдааныг тархаагч
Баатар шимнусын дайсныг номхотгогч
Дөрвөн шимнусын аюулыг тархаагч
Шимнусын цэрэг бүгдийг дарагч
Туулсан бурхан ертөнцсийг удирдагч
Тахигдах магтагдах ёст мөргөлийн орон
Насан үргэлж давшигдах ёст
Хүндлэгдэх өргөгдөх ёстны дээд
Мөргөгдөх ёст дээд лам
Гурван ертөнцийг ганц алхлаар одогч
Огторгуй мэт хязгаар үгүй тийн бөгөөд дарагч
Гурван зүйлийг ухаж ариунд арилсан
Зургаан зөн билигт зургаан даган дурдахуйт
Бодьсүг их бодьсүг
Их рид хувилгаат ертөнцөөс нөгчсөн
Билгийн мөн чанарыг олсон
Өөрийг ухюу, бусдыг ухюу хамгийг ч
Хамагт туст дээд бодьгал
Хамаг адилтгахаас нөгчсөн
Мэдэх хийгээд мэдэгдэхүүний дээд эзэн
Эрхэм номын өглөгийн эзэн нь
Дөрвөн мудра-ын утгыг номлогч
Амьтанд дулдуйдах тахилын дээд орон
Магад гарах гурваар тийн яваад
Утгасын дээд арилсан цогт
Гурван ертөнцөд их сайн хувьт
Цогт хамаг төгс үйлдэгч
Манзушри цогтын л анхны дээд
Үйл бүтээгч бэлгэ билгийн арван таван шүлэг болой.
Дээдийг өгөгч дээд очир чамд сөгдмүй
Үнэн эцэст хүрсэн чамд сөгдмүй
Хоосон чанарын зүрхэн чамд сөгдмүй
Бурхны бодь хутаг чамд сөгдмүй
Бурхан тачаангуй чамд сөгдмүй
Бурхан хэрэглэгчид мөргөн сөгдмүй
Бурхан баясгалант чамд сөгдмүй
Бурхан цэнгэгчид мөргөн сөгдмүй
Бурхан мөшөөгч чамд сөгдмүй
Бурханы инээгч чамд сөгдмүй
Бурханы сэтгэлд мөргөн сөгдмүй
Үгүйгээс болсон чамд сөгдмүй
Бурхан болохуй чамд сөгдмүй
Огторгуйгаас болсон чамд сөгдмүй
Илбэ хувилгааны тор чамд сөгдмүй
Бүжигч бурхан чамд сөгдмүй
Хамгийн хамаг чамд сөгдмүй
Бэлгэ билгийн бие чамд сөгдмүй
Ум сарва дарма аваа ва суваа ва ви шүдда базар загчү: а аа: ам а: бра гирди бари шүдда: сарва дарма ядүда сарва дата гада зана гаяа манзушри зана бари шүдда мүва даеиди а аа: сарва дата гада хри даяа хар хар ум хум хри: бага вана зана мүрди ваги шуара маха база сарва дарма гагана нама ласу вари шүдда дарма дадү зана гарви аа:
Таван түүнчлэн ирсэний бэлгэ билгийн магтаалын таван шүлэг болой.
Тэндээс төгс цогт Очирдара
Баясаад бишрээд алгаа хамтатгаж
Итгэл ялж төгс түүнчлэн ирсэн
Туулсан бурханд мөргөж бүрүн
Олон зүйл бусад итгэл лүгээ
Нууцын эрхт гартаа очирт тэр
Хилэнтний хаан лугаа бүгдээр
Нууцыг магтаж бүрүн энэ аялгууг өчив
Итгэл ба бүрэн даган баясалцмуй
Сайн сайн сайтар номлов
Ба бүрэн үнэхээр туулсан
Бодь хутгийг олгуулах их утгыг үйлдэв
Итгэл үгүйн амьтад лугаа
Тонилох үрийг хэрэглэгчид
Ариун сайн энэ мөр хэмээвээс
Илбэ хувилгааны торын төрийг үзүүлсүгэй
Гүн дэлгэр болоод агуу их
Их утгат амьтны тусыг үйлдэгч
Бурхдын энэ орныг
Хамаг туулсан бурхан номлов.
Энэ хэмээвээс үнэхээр дуршиж чухал хураах таван шүлэг болой.

МОНГОЛ ЖАМБАЛ ЦАНЖОД

Манзушри занасадва-ын үнэмлэхүй нэрийг үнэхээр өгүүлсний тус эрдэм

Гартаа очирт Очирбаригчаа!
Энэ хэмээвээс Ялж төгс нөгчсөн бэлгэ билгийн хийгээд хамаг Түүнчлэн ирэгсдийн бэлгэ билгийн бие ба Манзушир Занасадва-ын эс хольцолдсон огоот арилсан нэрийг үнэхээр өгүүлэх болой. Чиний дээр үгүй баясгалан хийгээд сайтар сүслэх их бишрэхүйг үнэхээр төрүүлэхийн тулд ба бие хэл сэтгэлийн нууцыг огоот
арилгахын тулд огоот эс туулсан огоот эс арилсан орон хийгээд чанад хязгаарт хүрсэн лүгээ буян хийгээд бэлгэ билгийн чуулганыг огоот төгсгөх ба огоот арилгахын тулд хийгээд дээр үгүй утгасыг үлэмж эс ухсаныг үлэмж ухахын тулд эс олсныг олохын тулд хэзээд хамаг Түүнчлэн ирэгсдийн дээд номын ёсыг үнэхээр барихын тулд ч би ухуулаад үнэхээр сайтар номлоод тийн бөгөөд тайлаад тийн бөгөөд нээгээд сайтар гэгээн болгоод адистид оршуулсан болой.
Гартаа очирт Очирбаригчаа!
Энэ хэмээвээс би чиний сэтгэлд нууц тарнисын хамаг номын чанарын адистидээр адистид оршуулсан буюу.
Энэ хэмээвээс, эн урьд хүрдийг даган сайшаагдах арван нэг болой.
Бус ч Гартаа очирт Очирбаригчаа, энэ Нама сангиди хэмээвээс маш огоот бясалсан хамгийг мэдэгчийн бэлгэ билиг хийгээд бие хэл сэтгэлийн нууц нь болсон болой.
Хамаг Түүнчлэн ирэгсдийн бурхны бодь хутаг нь болой
Үнэхээр туулсан бурхдын илт ухах нь болой
Хамаг Түүнчлэн ирэгсдийн дээр үгүй болой
Хамаг сайвар одогсдын номын чанарыг ухах нь болой
Хамаг ялгуугсдын шимнусын хүч бүгдийг доройтуулагч нь болой
Хамаг хүч төгсөгсдийн арван хүчний хүч нь болсон болой
Хамгийг мэдэгчийн бэлгэ билгүүдийн хамгийг мэдэгч нь болой
Хамаг номуудын удируулс нь болой
Хамаг бурхдын үнэнээр дотроо оруулах нь болой
Хамаг их бодьсүг нарын хир үгүй маш огоот арилсан буян хийгээд бэлгэ билгийн чуулган огоот туулсан нь болой.
Хамаг шарвага хийгээд брадигабудын сайтар төрөх нь болой
Тэнгэр хийгээд хүмүүн бүгдийн төгс сайн орон нь болой
Их хөлгөний сайтар оршсон нь болой
Бодьсүг нарын явдлын гарах орон нь болой
Хутагтны үнэн магад мөрийн хязгаарт хүрсэн болой
Тийн бөгөөд тонилогсдын онол нь болой
Магад гарах мөрийн төрүүлэгч нь болой
Түүнчлэн ирсний ураг язгуур үл тасрах нь болой
Их бодьсүг нарын язгуур хийгээд ургийг сайтар ундаргагч нь болой
Чанад эсэргүүлэгчид бүгдийг гэсгээгч нь болой
Хамаг тиртигинэрийг хийн бөгөөд дарагч нь болой
Дөрвөн шимнусын хүч хийгээд цэрэг ба аймгуудыг доройтуулагч нь болой
Хамаг амьтныг үнэхээр хураагч нь болой
Магад гарснаар одогч бүгдийн хутагтны мөр огоот боловсон болгогч нь болой
Эсрүа-ын дөрвөн оронд агсдын самади нь болой
Нэгэн үзүүрт сэтгэлтний дияан нь болой
Бие хэл сэтгэлийг илт барилдуулагчдын ёог нь болой
Үнэхээр барилдсан бүгдийн хотол барилдуулхаас хагацсан нь болой
Нисванис хийгээд ойрсгол нисванис бүгдийг тэвчигч нь болой
Хамаг түйтгэрийг огоот амирлуулагч нь болой
Хамаг хүлээсийг тийн бөгөөд алдруулагч нь болой
Хамаг үлэгсдийг тонилгогч нь болой
Сэтгэл огоот бэлчсэн бүгдийг амарлиулагч нь болой
Хамаг учрал гарахын орон болой
Хамаг шантрагсдыг сайтар дарах нь болой
Хамаг муу заяадын хаалгыг егүүтгэгч нь болой
Тийн бөгөөд тонилох балгадын дээд мөр нь болой
Орчлонгийн хүрдэнд сайтар үл орогч нь болой
Номын хүрдийг сайтар эргүүлэгч нь болой
Түүнчлэн ирсний шашны шүхэр хийгээд туг банзадыг сайтар байгуулагч нь болой
Дээд номыг номлогчдын үлэмж оршил нь болой
Тарнисын хаалгын явдлаар явагч бодьсүг нарын үтэр бүтэх нь болой
Билгийн чанад хязгаарт хүрснийг илт барилдуулагчдын бясалгалыг үлэмж ухах нь болой
Хоёр үгүй өөр өөр ухах бясалгалыг илт барилдуулагчдын хоосон чанарыг өөр өөр ухах нь болой
Барамид хийгээд хамаг чуулганыг төрүүлэгч нь болой
Огоот арилсан орон хийгээд хамаг барамидын огоот туулсан нь болой
Үнэн магад хутагтны дөрвөн үнэнүүдийг өөр өөр ухах нь болой
Дөрвөн дурдах ойр агуулахуудын хамаг номуудын нэгэн сэтгэлийг өөр өөр ухах нь болой
Энэ Нама сангиди хэмээвээс хэзээд бурхны хамаг эрдмүүдийг огоот туулахад хүртэл буюу.
Энэ хэмээвээс нөгөө хүрдийг даган сайшаах тавин хоёр болой.
Бус ч Гартаа очиртбаригч аа!
Энэ Нама сангиди хэмээвээс хамаг амьтны бие хэл сэтгэл хийгээдээр хамгаас үйлдсэн хоцроол үгүй нүгэл хилэнцсийг сайтар амарлиулагч болой
Хамаг амьтны хамаг муу заяадыг тийн бөгөөд арилгагч болой.
Хамаг муу төрлийг хариулагч болой
Хамаг заяаны түйдэгчийг үнэхээр таслагч болой
Найман чөлөө үгүйд төрөх л бүгдийг үл төрүүлэгч болой
Найман их аюулыг огоот амарлиулагч болой
Хамаг муу зүүдийг магад арилгагч болой
Хамаг муу бэлгэсийг тийн бөгөөд арилгагч болой
Муу ёр хийгээд хамаг тотгорыг огоот устгагч болой
Шимнусын дайсны хамаг биеийг хол болгогч болой
Буяны үндэс хийгээд буянуудыг огоот ундаргагч болой
Ёсноос этгээд сэтгэх л бүгдийг үл төрүүлэгч болой
Цадрах хийгээд омог дээрэнгүй би хэмээн баримтлах бүгдийг магад дарагч болой
Зовлон хийгээд дур үл амах бүгдийг үл төрүүлэгч болой
Хамаг Түүнчлэн ирэгсдийн зүрх нь болсон болой
Хамаг бодьсүг нарын нууц нь болсон болой
Хамаг шарвага хийгээд брадигабудын их нууц нь болсон болой
Мудра хийгээд хамаг тарнис нь болсон болой
Хамаг номуудыг өгүүлэгдэх үгүй хэмээн өгүүлэгчдийн дурдах хийгээд мэдрэхийг үнэхээр төрүүлэг болой
Дээр үгүй билиг хийгээд сэтгэлийг төв болгогч болой
Эрүүл болоод эрх хүчийг төгс сайн болгогч болой
Цог заль амарлингуй сайн буян хийгээдийг сайтар нэмүүлэгч болой
Сонсох мэт суу алдар хийгээд шүлэг ба магтаалыг сайтар гийгүүлэгч болой
Өвчин хийгээд хамаг их аюулыг огоот амарлиулагч болой
Маш арилагсдын маш ариун нь болой
Маш шулуурагчдын маш шулуун нь болой
Маш эд таваартны маш эд таваар нь болой
Маш өлзий хутагтны маш өлзий хутаг нь болой
Итгэл хүсэгчдийн итгэл болой
Орон үгүйтний орон нь болой
Аврал хүсэгчдийн аврал нь болой
Ивээ хашаа үгүйтний ивээ хашаа нь болой
Тивийг хүсэгчдийн тив нь болсон болой
Шүтээн үгүйтний дээр үгүй шүтээн нь болсон болой
Сансрын далайн чанад одогчуудын онгоц нь болсон болой
Хамаг өвчнийг магад эвдэгчийн тулд отчийн их хаан нь болсон болой
Авах гээгдэх бодисыг тийн бөгөөд ялгахын тулд билиг нь болсон болой
Муу үзлийн хамаг бүтэм харанхуйсыг арилгахын тулд бэлгэ билгийн гэгээн нь болсон болой
Хамаг амьтныг ямар сэтгэл хийгээд хүссэний ёсоор огоот төгсгөхийн тулд чандмань эрдэнэ нь болсон болой
Манзушрийн бэлгэ билгийн биеийг сайтар олохын тулд
Хамгийг мэдэгчийн бэлгэ билиг нь болсон болой
Таван нүдийг сайтар олохын тулд огоот арилсан бэлгэ билгийг үзэгч нь болсон болой
Агуурс хийгээд аюул үгүй лүгээ номын өглөгийг сайтархүү өгснөөр зургаан барамид огоот төгсөх нь болсон болой
Буян хийгээд бэлгэ билгийн чуулган лугаа самади огоот төгссөнөөрхүү арван ордыг сайтар олох нь болсон болой
Хоёр номоос ангижирсны тулд хоёр үгүй номын чанар болой
Мөнх хэмээн хомслохоос хагацсаны ч тулд түүнчлэн бөгөөдийн мөн чанар лугаа өөр бус номын чанар болой
Хамаг Түүнчлэн ирэгсдийн бэлгэ билгийн бие огоот арилсан мөн чанараар бөгөөд үнэн хязгаарын мөн чанархүү болой
Муу үзлийн ойг хоцроол үгүй магад арилгаснаар ч зүйл бүгд их хоосны мөн чанархүү болой
Энэ Нама сангиди хэмээвээс энэ мэт хоёр үгүй номын чанарын утга хийгээд нэрийг үнэнээр тогтоохыг сайтар гийгүүлэгчийн тул хамаг номууд өгүүлэгдэх үгүй нь болсон болой..
Энэ хэмээвээс гутгаар хүрдийг даган сайшаах тавин хоёр болой.

Бус ч Гартаа очиртбаригч аа!
Язгууртны хөвгүүд ба язгууртны охид хэн бээр тарнийн хаалганы явдлаар явагч Ялж төгс нөгчсөн Манзушир Занасадва-ын бэлгэ билгийн бие хамаг Түүнчлэн ирэгсэдийн бэлгэ билгийн бие хоёр үгүй үнэмлэхүй нэрийг үнэхээр өгүүлэгч оройн чандмань хэмээгдэх энэ хотол огоот төгссөн эс бүрдсэн үгүй хэсэг бус шүлэглэсэн хийгээд аялгуу ба үсэг эд бүгдийг ч өдөр бүр гурван цагт тогтоогчид өгүүлэгчид хотлыг дотроо оруулагчин ёсоор сэтгэлдээ үйлдэгч та бусад бээр ч ямар бүхүй цагт дэлгэрэнгүйд ямар ч бүх ёсоор сайтар гийгүүлэгч нэрийн утга бус хийгээд нэжгээд нэжгээд бусаар Мазушри-ийн бэлгэ билгийн биеийг илт болгож нэгэн үзүүрт сэтгэлээр бясалгагч үлэмж бишрэгч мөн чанарыг сэтгэлдээ сэтгэгчид хамгаас хаалганы оршлоор агч хамаг номуудыг өөр өөр ухах хийгээд манлай нь болсон булингар үгүй билгээр даган нэвтлэх сүсгээр үнэхээр одогч түүнд хэмээвээс гурван цагт цаг үгүйгээр хамаг бурхан бодьсүг нар үнэхээр чуулаад үнэхээр ажирч үнэхээр ирээд хамаг номуудын хаалгыг чухал үзүүлэх болюу. Өөрт бөгөөд бясалгалыг чухал үзүүлэн үйлдюү. Хамаг бурхан бодьсүг нарын адистидээр ч бие хэл сэтгэлийн язгуурт үнэхээр адистэд оршуулан үйлдюү. Хамаг
бурхан бодьсүг нарын даган барихаар даган барин үйлдюү. Хамаг номуудад аюул үгүй самбаагаар чухал бүтээн үйлдюү. Архад хийгээд шарвага, брадигабуд бүгдээр ч хутагтны номыг таалах сэтгэлээр ч өөрийн бодисыг ч чухал үзүүлюү.
Номхотгоход бэрхийг номхотгогчид бээр хилэнтний их хаан хийгээд их Очирдара тэргүүтэн амьтныг огоот аврагч бологсдын элдэв өнгө дүрт хувилгааны биесээр өнгө хүч хийгээд цог жавхланд үл дарагдах хийгээд тарни мутар хийгээд илт ухах лугаа мандлуудыг чухал үзүүлюү. Тарни хийгээд хоцроол үгүй арвисын хаан лугаа
тотгор хийгээд биняага шимну эсэргүүлцэгч дайсан хийгээд бусдад үл ялагдах хамаг ихэс бээр өдөр шөнө бүгдэд агшин бүр явдал хийгээд мөрүүдэд ч сахин ивээн нуун үйлдюү. Эсрүн, хурмаст хийгээд увиндра, рүдра ариваныг хотлыг түгээгч залуу, их эрхт, гирдига-ын хөвгүүн, махагала, баясагч эрхт, эрлэг, усан тэнгэр, гүвира, харини хийгээд арван зүгийн ертөнцсийг сахигч аль бөсөн бөгөөд тэд бүгдээр ч нас үргэлжид өдөр ба шөнө бүгдэд одоход ба ахуй хэвтэх суух хийгээдэд ба унтахад ба сэрэхэд ба тэгш агуулхад ба тэгш үл агуулхад ба ганцаар ганцаар ахуйд ба олон иргэний дотор одоход ба хэзээд хот балгад шилтгээн улс иргэн хийгээд хааны харшид ахуйд ба эрхтийн гадсанд ба хаалгат гэрт ба мөрд ба тэргүүрт ба дөрвөлжин гурвалжин бэлчирт ба балгадын зуур ба худалдаачны гэрт ба уул хийгээд аглаг мөрд үхээр хийгээдэд ба ой модны дэргэд одоход ба бултсан хийгээд эс бултсанд ба согтсон хийгээд машид согтсонд нас турхар хамгийн хөнөөх хор бүгдийг үлэмж сахин ивээн нуун үйлдэх болюу.
Өдөр хийгээд шөнө дээд сайн амгалант болох болюу. Бус ч аль тэр тэнгэрс, лус, ягчис, гадари, асури, гарди, хинари, махорахи, хүмүүн ба хүмүүн бусууд хийгээд бусаар аль гараг хийгээд нагчадар эхнэр чуулганы эзэд аль тэр долоон энхэр хийгээд аль тэр эм ягчис, эм мангас, эм шивази-ууд хийгээд тэд бүгдээр хамт нэгнээ зохилдохоор аймаг лугаа нэгэнд нөхөд сэлт бүгдээр явдал хийгээд мөрүүдэд ч үлэмж сахин ивээн нуун үйлдэх болюу. Бусаар түүний биед өнгө хийгээд хүчийг сайтар оруулюу. Өвчин үгүй болоод хүч хийгээд насыг ч чухал
нэмүүлэн бүтээюү.

Энэ хэмээвээс дөтгөөр хүрдийг даган сайшаах арван ес болой.
Бус ч Гартаа очиртбаригч аа!
Нэрийг үнэхээр өгүүлэх оройн чандмань хэмээгдэх энэ хэмээвээс өдөр бүр эвдрэл үгүйгээр үнэхээр аваад хоолойдоо оршсныг гурвантаа амаар унших хийгээд калмали-д оруулсныг урих сайтар уншин үйлдэхүй. Ялж төгс нөгчсөн Манзушир Занасадва-ын өнгө биед зориод түүний өнгө биеийг даган сэтгэхүй Түүний өнгө
биеийг даган дияаныг бясалгагчид тэрхүү хувилгааны дүрт биеэр өнө үл удан номхотгогдохууны эрхээр чухал эзлэн барьж үзэгдэх болюу.
Хамаг бурхан бодьсүг нар элдэв хувилгааны өнгөт бие лүгээ хамт асан огторгуйн төвд асан бүхэн бүгдээрийг ч үзэх болюу
Тэр махасүг ямар төрөлт болбоос ч муу төрөл хийгээд муу заяанд унах аюул болох үл болюу
Муу язгууртанд төрөх үл болюу
Хязгаар улсын иргэн болон төрөх үл болюу
Эрхтэн доорд үл болюу
Эрхтэн дутуу үл болюу
Буруу үзэлтний язгуурт төрөх үл болюу
Бурхан үл суух бурхны улсад төрөх үл болюу
Бурхан төрөх хийгээд түүний номлосон номыг тэвчих ба эчнээ болсон бөгөөөд үл болюу
Урт наст тэнгэр нарт төрөх үл болюу
Зудат өвчит мэст галав хийгээдэд төрөх үл болюу
Таван цөвүүн цагуудад төрөх үл болюу
Ил хаан хийгээд булаан хулгай ба дайсны аюул төрөх үл болюу
Шантрах хийгээд үгүйрэх аюул бүгд төрөх үл болюу
Үл сайшаагдах хийгээд муушаан өгүүлэгдэх доромжлогдох муу сонстох муу алдрын аюул төрөх үл болюу
Сайн төрөл хийгээд язгуурт төгс сайн болон төрөх болюу
Хамгаас үзэсгэлэнт болоод өнгө бие лүгээ үнэхээр төгсөх болюу
Ертөнц дэх бүгдэд таалагдах дуранд захист, нөхцөхөд үлэмж амгалан болоод үзвээс баясгалант болюу
Ертөнц дэх бүгдээрт үзэсгэлэнт болоод сайн хувьт төгөлдөр болж үгсийг тогтоогдох болюу
Хав хаана төрөх болбоос тэр тэнд төрлөө дурдах болюу
Их эд таваарт болоод олон нөхдөт болюу
Барш үгүй эд агуурст хийгээд барш үгүй нөхдөт болюу
Хамаг амьтны манлай нь болсон ерөөл хийгээд бэлгэ билигт үнэхээр төгөлдөр болюу
Мөн чанараас ч зургаан барамидын эрдэмд үнэхээр төгөлдөр болюу
Эсрүа-ын дөрвөн оронд аху болюу
Дурдах мэдрэх арга хүч ерөөл бэлгэ билиг хийгээдэд үнэхээр төгөлдөр болюу
Шашдар л хэмээх бүгдэд аюул үгүй болоод өгүүлэхэд мэргэн ч болюу
Аялгуу тодорхой болоод мунхаг үл болон гэгээн оюут болюу
Мэргэн болоод зальхай үгүй болилон мэдэх их утгат хийгээд хурьцах үгүй болюу
Хамаг амьтны дээд итгэгдэх болоод багш хийгээд лам болгон өргөгдөх ёст болюу
Тэр эрт урьд эс сонссон урлах хийгээд санаа ба билиг лүгээ хамаг шашдарыг ч утга хийгээд голоос маш бэлгэтэйд үнэхээр ухах болюу
Маш огоот арилсан шагшаабад хийгээд тэжээл лүгээ хамагт явах явдал төгөлдөр болюу
Сайтар магад гараад сайтар усамбад болох болюу
Хамгийг мэдэгч лүгээ бодь сэтгэлийг сайтар үл умартах болюу
Шарвага хийгээд архад брадигабудын магад хийгээд явахад ахуй хэзээ үл болюу
Энэ хэмээвээс тавдугаар хүрдийг даган сайшаах тавин нэг болой.
Гартаа очиртбаригч аа!
Тэр мэт цаглаш үгүй эрдмүүдэд үнэхээр төгөлдөр болюу. Тэр мэт зүйлтэн цаглаш үгүй бус эрдмүүдэд үнэхээр төгөлдөр болюу.
Гартаа очиртбаригч аа!
Үнэмлэхүйн нэрийг үнэхээр өгүүлэх үүнийг үнэн магад тогтоогч бодьгал нар хэмээвээс үүрд үл удан буян хийгээд бэлгэ билгийн чуулганыг сайтар хураагаад маш хурданд бурхны эрдмүүд үнэхээр бүтэж бүрүн. Дээр үгүй үнэн төгс туулсан бодь хутгийг илт төгсгөн бурхан болох болюу. Олон галвуудад огоот нирваан үл
болохууныг номоор хамаг амьтны дээр үгүй номыг үзүүлэгч хийгээд арван зүгт номын их хэнгэрэг үлэмж оршсон номын хаан болох болюу
Энэ хэмээвээс зургаадугаар хүрдийг даган сайшаах цаглаш үгүй болой.
Маха ёог дандарт: илбэ хувилгааны тор арван зургаан мянган тоотон самадийн торын бүлгээс гаргасан Ялж төгс нөгчсөн Манзушир Занасадвагийн үнэмлэхүйн нэрийг үнэхээр өгүүлэхүй Ялж төгс нөгчсөн түүнчлэн ирсэн Шагжамүни бурхны номлосон төгсөв.
Ер хийгээд ер бус хамаг зарлиг номуудад эрхэшсэн их богд дээд лам номын хааны сайн ачаар чухал асрагдсан дууг орчуулагч аяга тахимлаг Лодойдамба нэрт хэлмэрч дияаны хойг хэмээх аглаг оронд сайтар орчуулж ариунд засав.
Эртний тэдгээр их хэлмэрчин бээр энэ дандрыг орчуулан бүгдэд алдаршуулж амуй за.
Тийн бээр бөгөөс аялгуу утгын шашдар ямар бүхий ёсоор Энэ дандрыг нөгөө Лодон сайтар орчуулав.
Гүн нарийн агуу их очирт хөлгөний Магад утгат сайтар шүтээ үгүйгээр Бодгальсын үгсийн хойноос бүү дагагтун.

ИРЭЭДҮЙГ ЭШ ҮЗҮҮЛСЭН
ТОДРУУЛАГЧ ЗУЛ ХЭМЭЭГДЭХ ОРШИВ

ЧУХАГ ДЭЭД ГУРВАН ЭРДЭНЭД МӨРГӨМҮ

Ялж төгс нөгчсөн бурхан бээр муу цагийн галав болохын цаг түүнд туслах үсэг нь энэ мөн.
Энэ номын хэмжээ нь мөр лүгээ адил болой. Тэр юуны тул хэмээвээс мөр үүнд төрөлхтөн хамаг явах лугаа адил болой. Тиймийн тул энэ ном мөр лүгээ адил хэмээсэн болой. Тэндээс насан лугаа төгөлдөр Ананд бээр ном үүнийг сонссон цаг нь энэ мэт бөгөөд Ялж төгс нөгчсөн бурхан нь бодь модны дэргэд суухын цагт замбуутивийн амьтан бүхнийг айлдаж мэдээд таван зууны эцэс муу цагийн галав болохын цагт амьтан бүхний үйлдвэр оносон нь тийн арилсан арвын үүднээс ном үүн лүгээ учирсан хүмүүнүүдийн буян их болой. Ном үүн лүгээ эс учирсан хүмүүнүүд нь буян өчүүхэнт ба нисванисын зовлон маш ихт болой. Газар дээрх хүмүүнүүд нь мэсийн доор хэрчигдсэн лүгээ адил үзэгдэнэ. Тэндээс насан лугаа төгөлдөр Ананд бээр Ялж төгс нөгчсөнд өчив. Ялж төгс нөгчсөн та бээр хүмүүнүүд хөөрхий хэмээж таалсны хариуд энэ зовлонгоос тонилгон соёрх хэмээн өчсөнд Ялж төгс нөгчсөн бээр насан лугаа төгөлдөр Ананд зарлиг болруун: Би бээр чамд номлосугай. Би нь огторгуйн агаарт суугаад Замбуутивийн амьтнуудыг таалж айлдсан мөн. Та нар ч миний зарлигийг сонс. Энэ ном үсэг муу цагийн галав болохын цагт туслах ном мөн болой. Үүнийг бичих хийгээд унших ба их нигүүлсэгчийн бясалгал урилга үйлдвээс түргэнээ хилэнц түйтгэр арилах болюу.

Номын үсэг үүнийг хүжис ба цэцгээр сайтар тахиваас амьтан бүхнийг амгаланд зохиохуй. Номын үсэг үүнийг бичин уншин үйлдвээс төрөл тутам бүхэнд сайн төрлийг магад олюу. Тэндээс ийн хэмээгдэх үүний уг нь нэг их нуур буй бөгөөд түүний захад их нигүүлсэгчийн хувилгааны бие суугаад хамаг амьтан хөөрхий хэмээн нигүүлсэхүйгээр таалан айлдаж нүдний ус цусаар гарав.
Тэндээс Ялж төгс нөгчсөн бээр зарлиг болруун: их нигүүлсэгч чи бээр сайтар сонс. Нүдний ус гаргах хэрэггүй. Миний зарлигийг сайтар сонс.
Жилийн эхэн барс сар дотор хүмүүний оронд өөд болохыг таалсан мөн тэр цагт хамаг муу галав барагдаж орчлонгийн зовлонт далайгаас гэтлэх, хилэнцэт бүхнийг тэвчих, мөн тамд унасан амьтныг ч би бээр татах мөн. Тэр цагт энэ номын үсэг дэлгэрэх мөн болой. Үүнийг бичин уншин үйлдвээс өвчин бүгд тасрах, нэгэн хүмүүн бичвээс нэгэн хот айлд туслах, нэгэн хот айл бичвээс хан орон бүхнийг туслах, хүмүүн бүгдийн буян арвижих хийгээд муу нөхцөл зэтгэр няцах ба тамын хамаг зовлонгоос тонилох болой. Энэ нас ба хойд төрөл хоёулыг туслахуй. Эх зургаан зүйл хамаг амьтны тонилох мөр энэ мөн. Үлгэрлэвээс далай хийгээд усанд онгоц ба сал мэт мөн. Номын үсэг үүнд тийн ариун сүсэг хийгээд бишрэл үйлдэх маш чухал болой. Майдар бурхан хүмүүний оронд өөд эс болоо инару (хэзээ залрах хүртэл) агуу ихэд туслах ном үсэг энэ мөн болой. Энэ номыг бичээд бусдад дэлгэрүүлбээс нэгхэн нас, нэгхэн биедээ буян цаглаш үгүйг арвижуулмуй.
Орчлонгийн цусан далайг ширгээх болмуй.
Эс арилсан тийн арван сэтгэлийн үүднээс:
Анх нисванисын эрхээр болох хамаг амьтан хөөрхий. түүний хойно
Хоёрдугаар хүмүүний оронд цусаар гол дүүрэхүй
Гурав үр жимс хэдүй чинээ үлдсэнийг хойноо өөрөө авах эрх үгүй
Дөрөв хамаг хүмүүн зовлонг машид асахуй
Тав замд явах хүмүүн эс үзэгдэхүй
Зургаа элдэв зүйл араатан айл хотонд дүүрэх болохуй
Долоо хан орны гэр байшингууд хоосрох болой
Найм хүүр идсэн араатан хаана тогтол үгүйгээр явахыг үзэхүй
Ес ганц нэгэн төдий хүмүүн буй боловч сууж үл чадахуй
Арав бирдийн адаар хот айлыг хэсэхийг үзэгдмүй. Эс арилсан арвын үүднээс энэ мэт байх болой.
Нэгэн нь нэгнээ сайшаан магтах үгүй, өөрийг магтаад бусдыг муушаан үйлдэх үзэгдэх болой. Хүмүүн дотор дөрвөн язгуур буй бөгөөд хан язгуур, богд язгуур, бярман язгуур, харлиг язгуур болой. Тэд бүгд ч ном үсэг үүнд сүсэглэн бишрэн үйлдвээс сайн галав ирэхүй. Ялж төгс нөгчсөн бээр зарлиг болруун: Номын үсэг үүнд буруу сүсэг үйлдвээс нэгэн нь нэгээс амал үгүй (аюуш) тамд унах болой. Энэ ном эс сонсвоос ухилахаар (уйлаан) огторгуй газар дүүрэхүй. Зүйл бүрийн өвчний галав ирэхүй. Номын үсэг үүнийг сонссон даруй түргэнд бичин уншин үйлдвээс өвчин хижиг бүгд тасрах, ган зуд бүхэн ч амарлих, сайн төрлийг олох болохуй.
Жич бас хүмүүнд долоон зовлон буй бөгөөд амьтан тамын зовлон лугаа Нэг
Бирдийн өлсөх ундаасахын зовлон лугаа Хоёр
Асури нарын хэрүүл тэмцлийн зовлон лугаа гурав
Чөлөө үгүй ба үгээгүү ядуугийн зовлон лугаа дөрөв
Буруу үзэл барьсны зовлон лугаа тав
Урт наст тэнгэр нарын зовлон лугаа зургаа
Сансар зуурдын зовлон лугаа долоо буй.
Эдгээрт туслах номын үсэг үүнд сүсэглэн үйлдвээс санасан бүгд бүтэх болой. Өвчний зүйл бүгд тасрах болмуй. Урьдын сайн галав лугаа төгсөх болмуй. Тэр юуны тул хэмээвээс гал эр морин жилд огторгуйн агаараас нэгэн тэврийн төдий чулуу нэгэн их нуурын захад буун тусав. Огторгуйн чулуу тэр хагарсны дотроос энэ номын үсэг гарсан мөн. Нэгэн нэгнээс үл далдлан үл нуун үзүүлэх маш их хэрэгтэй болой. Энэ нэгэн хоёрын тусад бус хамаг амьтны тусад тархсан тул орчлонгийн хамаг зовлон барагдтугай.
Жич бас таван зууны эцэс цагт Бурхны шашин дорогш (доройтон) түйдэх цаг. Аяга тахамлигууд шагшаабад доройтох цаг. Муу санаа сэтгэлдээ дурдах цаг. Муу хилэнцэт идээг эдлэх цаг. Арван хар нүглээр явах цаг. Тарничин бээр муу тарни унших цаг. Таван хорыг дотроо оруулах цаг. Муу цагийн буруу хэл ам эдлэх цаг. Ном номлогч доороос дорогш одох цаг. Хятруу ууланд төрөх цаг. Мод, төмөр саванд уух цаг. Төрөлхтөн муу үйл үйлдэх цаг. Муу үйл гэм уршиг тэд бүгд хийгээд аймшигт муу цаг магад ирэхүй. Муу цаг нөхцлийг хариулагч номын үсэг үүнийг үзсэн төдийгөөр бичин уншин үйлдвээс муу цаг харих нь сэжиг үгүй. Аяа, үнэн хийгээд үнэн бусыг үзэх болхуул үнэн өгүүлснийг мэдэж өгүүлэн үйлд. Үнэн бус хэмээсэн хүмүүнүүдэд үсний үзүүрээс дорогш хөлийн улаас дээшид аман тэмдэгт өвчнөөр (өвдөн зовюу) хүртмүй. Ялж төгс нөгчсөн бээр ийн хэмээн зарлиг болсонд Арьяабал хийгээд Майдар ба Ананд, тэнгэр, хүмүүн, асури, гадари лугаа сэлт ертөнц дахин даган баясалцаж Ялж төгс нөгчсөний номлосныг илт магтав. Тэндээс Ялж төгс нөгчсөн бээр лагшин ба найргаар чимсэн баруун мутраар газар дэлдээд хар шимнусын аймаг нөхөр лүгээ сэлтсийг даран үйлдэв. Би бээр арилсан ба сэтгэлдээ цаглаш үгүй амгаланг олж шагшаабад хийгээд самади ба билиг,тийн гэтлэх сэтгэш үгүйг олсон хийгээд өвчин ба шимнус бүгдийг машид амарлиулж номхотгон үйлдэгч билгийн чанад хязгаарт хүрсэн үүнд суралцан үйлдэх болой.
Тэндээс Ялж төгс нөгчсөн бурхан алин бээр самадид оршиж зарлигийн дэвтэр буюу судрын аймаг хураасан ном үсэг үүнийг номлосонд бас Ананд бээр Ялж төгс нөгчсөнд өчив. Ялж төгс нөгчсөн чи бээр ном номлосон үүний утга орчлонгийн муу нөхцөл зэтгэр гайг харилму. Шороо эр бичин жилд хижиг өвчин ирэхүй. Түүүнд туслах гүн засал маш хэрэгтэй болой. Амьтад энэ мэтийг үнэн буст санаж ном үсэг үүнд эс сүсэглэсэн ба ном үсэг үүнийг дэлгэрүүлсэн эс чадваас хар шимнусын аймаг баясах болюу. Ном үсэг үүнийг бичих унших ба сүсэглэн үйлдвээс машид амгалан ирэхүй. Ном үсэг үүгээр амгалант болоод туслагдах болой. Сайн сайн маш сайн.
Сонсвоос хэзээд үзүүлсүгэй
Хамагт сайн буянт болохуй
Эрдэм буян хэзээ бүхэнд дэлгэрэхүй хэмээн
Туулсан бурхан бүгд номлов
Нанди, Увананди мөнхүү чи бээр
Амьтныг туслагч богдсын ном үүнд хичээх ба
Ирээдүй цагийн эцэст
Үүний эрдэм цаглаш үгүй
Үүнд сүсэглэн үйлдсэн хэн бээр
Түүний хүссэн бүгд бүтэх болохуй
Муу нөхцөл гай зэтгэр няцах болохуй
Бурхан шашинд сүсэгтэй хүмүүн бээр
Хүжис ба цэцгээр тахин үйлдэгтүн.
Тэндээс итгэл Майдар бээр огторгуйн агаараас айлдаж хүмүүнүүдийн нүднээс цусан нулимс гарсныг үзэж Ялж төгс нөгчсөний өмнө одож өчрүүн: Ялж төгс нөгчсөнөө, ирээдүй хүртэл өчүүхэн үгт хураангуй утгат адистид маш ихт нэгэн номыг өршөөн соёрх хэмээсэнд Ялж төгс нөгчсөн бээр зарлиг болруун: Майдар чи нь сайн болой. Чи бээр миний зарлигийг сонс. Эсрүн ба хурмаст тэргүүтэн хамаг амьтны тусад зохиосон мөн болой.
Төрөлхтөн бүхэнд туслахын тул
Миний үг хийгээд утга адил номлосон
Үүнд биширч хичээн бүтээхийг үйлд
Буян хотол төгсөх мөн.
Тэндээс гал эр морин жилийн намрын эхэн сар ба шороо эр бичин жилд ном үсэг үүнд сүсэг үгүй хилэнцэт бүгд үхэх болюу. Номын үсэг үүнийг бичсэн уншсан хүмүүнүүд урт наслах хийгээд өвчин үгүй ба их буянт болох болой. Муу цагт хорлон үйлдэгчид бүгдээр айл хотыг хэсэж ирэх мөн. Хүмүүнд үзэгдэл үгүй хаана буйн газар үгүй одоод далдлах тэр цагт ном үсэг үүний адистидээр хорлон үйлдэгч ад зэтгэр бүгд үлдэгтүн (хөөгтүн), дутаах болмуй. Ном үсэг үүнийг хан орон бүхэнд дэлгэрүүлэх хэрэгтэй болой. Үнэн бус хэмээн санаж дамжиглан (эргэлзэн сэжиглэж) үйлдвээс бурхан би нь ухаан хийгээд хөл төгөлдөр, сайвар ажирсан, ертөнцийг айлдагч, төрөлхтнийг номхотгон жолоодогч, дээр үгүй тэнгэр хийгээд хүмүүн бүгдийн багш Ялж төгс нөгчсөн бурхан миний ном үүнд сүсэг үгүй бөгөөс нь гал эр морин жилд олонтоо газар хөдлөх болохуй. Тэр үест муу цаг илэрч гал эм хонин жилд хүмүүний заримууд нь боож үхэх, заримууд нь замд үхэх, заримууд нь газар хэмхэрч үхэхүй. Шороо эр бичин жилд хэл амны аюул болох зуны үед зудын өвчнөөр үхэх тэр цагт адын зүйл хан орныг хүрээлэхүй. Номын үсэг үүнийг бичин уншин үйлдвээс ад тотгоруудад чадагдах үгүй болой. Шороон эм тахиа жилд хүмүүн бүгдээр санваар сахих маш их хэрэгтэй. Амьтны мах цус бүү ид. Бусдад хорлол бүү үйлд. Төмөр эр нохой жилд барс ирвэс, хар шар өтөг, цөөвөр чоно тэргүүтэн араатан хан орон ба айл хот бүхэнд дүүрч ирэх тэр цагт хүмүүнүүд бээр зайлахын арга нь ном үүнийг бичин уншин үйлдэх маш их хэрэгтэй болой. Төмөр
эм гахай жилд төрөлхтөн хамаг амьтан ч дан цаасыг хийгээр автсан мэт (цаас салхинд хийсэх мэт) суух өөрийн эрх үгүй болох, их далай долгиссон (их далайн давалгаанд автах мэт) лугаа адил болой. Тэр цагт номын үсэг үүнд эс сүсэглэсэн хүмүүнүүд үхэхүй. Тэндээс Ялж төгс нөгчсөн бээр Арьяабалд зарлиг болруун: Хулгана жилийн дотор огторгуйн агаараас нэгэн яруу номын дуу гарахуй. Наран сарны гэрэл мэт бурхны адистидийн хүчээр гадагш дөрвөн зүг найман хязгаар бүхэнд тов тодорхой үсэг үүнийг бичиж уншваас Майдарын эс өөд болоо инару (хэзээ залрах хүртэл) туслах үсэг энэ мөн болой. Үүнийг бичин уншин үйлдвээс уул мэт буяныг олохуй.
Ботала уулын орд харшид
Бурхны зарлигийн хувилгаан сууж
Бодьсадва нарын нөхдөөр хүрээлүүлээд
Дээд доорд арван зүгийн
Хамаг амьтныг хоцроол үгүй амгаланд зохиов.
Бас Арьяабал бээр хамаг хүмүүнүүд хөөрхий хэмээн таалж хамаг амьтны тусад номын үсэг үүнийг тархаасан мөн. Үүнийг үнэн бус хэмээн сэжиг үйлдвээс зуны эх ба дунд хоёр сард хижиг өвчний галав дэлгэрч ирэх, манагар (өглөө) өвдвөөс үдэш үхэхүй. Тэр цагт муу цагийн галав дэлгэрч шимт өвс мод ой цэцэрлэг бүгд хэр огтлогдох, хад уул бүгдээрийн ёроол эвдрэх, газар дэлхий бүгд долгисон чичирч байн тэсэх үгүй арван хүмүүний дотроос нэгнээс үл үлэхүй (арван хүний нэг нь л үлдэх). Энэ нь худал хэмээн санаваас Ялж төгс нөгчсөний зарлиг мөн.
Хамаг амьтан хөөрхий.
Тэндээс гал эм хонин жил ба шороо эр бичин жилд таван зууны муу цаг ургах мөн. Дөрвөн зүг найман зовхисоос хямрал ирэх, хүмүүнүүд хямрал тэмцэл дотроосоо үйлдэх, муу цагуудаас тонилгогч ном үүнийг анхан үзсэн төдийгөөр бичин уншин үйлд. Тэр мэт үйлдвээс хямралыг дарах амгалан болгогч ном үсэг үүнийг бичин
уншин үйлдвээс буян цаглаш үгүй болох, жийргэмшигт аюул бүхнээс тонилох болтугай. Номын үсэг энэ нь нэг хийгээд хоёрын тусад бус хамаг амьтны тусад айлдсан мөн. Номын үсэг үүнийг хамаг оронд огоот дэлгэрүүлбээс хамаг хүмүүн бүгдэд сайн амгалан жаргалан ирэх, буян хотол төгсөх мөн. Амьтныг зовлон үгүйд
зохиомуй. Тав зургаан сард номын үсэг үүнийг даган дурдан үйлтгэсэн тул хичээнгүйт эс болбоос өвчин гамшгийн галав ирэх, заримууд нь халуунаар өвдөж үхэх, заримууд нь хүйтнээр өвдөж үхэх, заримууд нь галзуу өвчнөөр үхэх, заримууд нь хоолой хатгаж үхэх, заримууд нь зүрх өвдөж үхэх, заримууд нь гэдэсний хатгалгаар үхэх, заримууд нь элгэний өвчнөөр үхэхүй. Ад тэднүүдэд ч эм буй. Түүнийг биед болбоос язгууртны хөвгүүд ба язгууртны охидууд хэн зарим нэгэн бээр сахиусны үр үсэг үүнийг биедээ хадгалбаас тэнгэрийн ад ба лусын ад
ба бүднэрийн ад ба хижиг өвчин тэдгээр бүгдээс тонилох болюу.
Э МА ХО, УМ ПАНИ ПАНИ СУУХАА,
Эрэгтэйн баруун ба эхнэрийн зүүнд зүүх болой. Тэр мэт үйлдвээс хижиг гамшиг бүгдээс гэтэлж сайн төрлийг олох болмуй. Бичсэн уншсан ба сүсэглэгчид бүгдээр орчлонгийн зовлонт цусан далайгаас гатлах дамжиг үгүй болой. Огторгуй газар завсрын хүмүүнүүд хөөрхий. Хүмүүнүүдийн цаг бусын үхэл өвчин бүгд машид амарлих болюу. Урьдын сайн галав лугаа төгсөх болтугай. Цаглаш үгүй буян лугаа төгсөх болюу. Ном үсэг үүнд урьд сүсэг үгүй амьтан бүгд шинэ сүсэглэхийн цаг үгүй зарим хот айлд ч шимнусын язгуураар дүүрэх болмуй. Тэр цагт хүмүүнүүдийн ухилсан огторгуй газрыг дүүрэх, хүмүүн тоотон бүгд ч шимнусын идээ эдлэх, үр жимс шим байвч идэх эрх үгүй. Тэндээс их нигүүлсэгч хутагт нүдээр үзэгчийн эрхт Арьяабал бээр хүмүүнүүдийн үндэс хөөрхий. Амьтны тусад сахиус үүнийг сайтар номлов. Ялж төгс нөгчсөн бээр зарлиг болруун: ном үсэг үүнд бишрэл сүсэг ба өргөл хүндлэл үйлдвээс хамаг муу цаг барагдаад хижиг өвчин бүхэнд туслах, цаглаш үгүй буяныг олох, газар дээрх хүмүүн бүгд муу цаг мэсийн хямрал өвчин гамшиг амар үгүй бүгдээс тонилж урьдын сайн галав лугаа учрах болтугай хэмээн ерөөл талбисанчлан буяны тулд ялангуяа морин сар ба туулай сар хоёрт уншваас туслахын эрдэм сэтгэш үгүй буй бөгөөд номын үсэг үүнийг бичсэн уншсан хүмүүнүүдийн насан урт ба өвчин үгүй ба амгалан жаргалан лугаа төгөлдөр болох болмуй. Нэг гүйцэд бичвээс муу цагийн хорлол үйлдэгч бүгдээр өөрөө амарлимуй. Урьдын луу жилд нэгэн хэтэрсэн ертөнцийн оронд дэлгэрүүлж эс чадсан үзэгдмүй. Муу цаг ургасны хүч түүнээс болов. Түүний хойно гал эр морин жилд ном үсэг үүнийг тархаасан мөн. Ном үсэг энэ нь муу цаг хариулагч арга мөн. Хамаг оронд тархааж эс чадваас жимсүүд нь ган, хяруу, мөндөр гурваар автаж гэмтэх ба жийргэмшигт зудын аюул ирэх, үл танигдах өвчин хижиг гамшиг ирж амар үгүй
зовлон болох. Үүнийг бичин уншин үйлдвээс хамаг зовлонгоос тонилох сэжиг үгүй болой. Ялгуусан итгэл Майдар бурхны ертөнцийн оронд эс өөд болох хүртэл амьтны аврал итгэл болох ном энэ мөн болой. Үүнд сүжиглэх хийгээд бишрэн биширч үйлдвээс хилэнц түйтгэр лүгээ авьяас үйлдсэн бүгд ариусан арилах болтугай. Жилийн үр сайтар болтугай. Буян хотол чуулах болтугай. Чандмань мэт хүссэн хэрэг бүхэн гарах болтугай. Үүний оршсон хамаг улсад өлзий болтугай. Газар бүхнээ адистид тогтох болтугай. Улс орон бүхэнд өвчин зовлон зуд турхан мэсээр хямарсан нь чухал амарлиад тариа төмсний хур бууж юу санасан аяндаа бүтэх болтугай. Хан орны хязгаар бүхэнд цог учрал арвижин дэлгэрэх болтугай. Номын хүрдийг эргүүлж насад батжих болтугай.
Тэндээс Ялж төгс нөгчсөн бээр ийн хэмээн зарлиг болоод Арьяабал хийгээд Майдар ба Ананд хийгээд тэнгэр ба хүмүүн хийгээд асури хийгээд гадари сэлт ертөнц дахин даган баясалцаад Ялж төгс нөгчсөн бээр номлосонд илт магтав.

Ирээдүйн эш үзүүлсэн тодруулагч зул хэмээгдэх их хөлгөн бүтэх болтугай.
Үүнийг засч шинэчлэх хийгээд өөрөө зохиож үл болмуй. Хоёр сэтгэх хийгээд сэжиг
бүү үйлдэгтүн. Огторгуй сацуу амьтанд огоот түгэх болтугай.

ӨЛЗИЙ БОЛТУГАЙ.

Дээрх Жамбалцанжод номыг татаж авахыг хүсвэл энд дарна уу.

Жамбал цанжод.
Жагар гаддү Арьяа манзушири нама сам гади
Водгадду Пагба жамбалжи цан яндагбар жодба Жамбал шонүр журвала чанцалло
Дэнай балдан доржэ чан
Дүлга дүлва намжи чог
Бова жигдэн сүмла жал
Доржэ ванчүг санвий чал
Бадма гарбо жайдай жан
Бадма жайдай шүлн аа ва
Ранги лаггий доржэ чог
Яндаг яндү соржэд ба
Тонэр римбар данла сог
Лагна доржэ таяай ба
Баво дүлгаа дүлва бо
Жигсү рүндан баажад жан
Доржэ зэмо равпро ва
Рангий лаггий соржид ба
Нинжи чэдан шэйрав дан
Тавжий додон жэдбий чог
Гаагү ранбий самба жан
Довой лүйжи сүгдан ба
Санжай принлай чодбий гон
Лүйдан намдан лханжиг дү
Гомбо жомдан дэвшин шэг
Зог санжай ла чанцал дэ
Талмо жарва жайчүр най
Жанар дүгдэ дэгад сол
Чавдаг дагла манба дан
Дагдон дагла түгзэй чир
Зүмпрэл давай онзог бий
Жанчүв жиний дагтов зод
Неонмон байни сэмдүг шин
Мишэй дамдү жинва ий
Сэмжан гүнла манба дан
Ламэд брайвү товжий чир
Зогвий санжай жомдан дай
Довий лама донба бо
Дамциг чэнбо дэнид чэн
Ванбо самба чэнчог гий
Жомдан дайжи эшэй гү
Зүгдор чэнбо цигги даг
Эшэй гүдэ ранжүн ва
Жамбал эшэй сэмба еэ
Цанний яндаг жодбий чог
Донсав донни жачэ шэн
Дончэн цүнмэд равши ва
Тогма вардан таргэ ва
Дайвий санжай намжи сүн
Маан намжан сүнжүр ла
Даадар жүнвий зог санжай
Яндаг яндү сүнва ган
Жүджэн зүнпрүл дава лай
Доржэ жанжэн сан аг жан
Багмэд намжий жэйва ей
Равсүн ганлаг шаддү сол
Гомбо зог санжай гүнжи
Санзин жийнай дагжүр чир
Эйвар жүнги вардү ди
Дагги самба данбой сүн
Неонмон малуй салва дан
Мишэй малуй банбий чир
Сэмжан намжи самба ей
Чадбар жишин равшад жи
Санваан лагнаа доржэ ей
Дэвшин шигла дэгад дү
Солдав талмо чаржай дэ
Лүйдүд найний чан ар дүг
Дэнай жомдан шагжа түв
Зогвий санжай ганний чог
Ниджи шалнай жагсан ба
Раншин янба жанзад дэ
Жигдэн сүмбо нанжэд жин
Дүдши данам дүлжэд ба
Сэмжан намжи ансон сүм
Жонвар жэдвий зүмдан най
Цанбий сүнний нянба ей
Жигдэн сүмбо гүнган дэ
Лагна доржэ довбо чэ
Санван лани ларсүн ба
Нинжэ чэдан данжүр би
Дола панбий дондү чод
Ишэй лүйжан жамбал жи
Мижод бани дончэ ва
Дагбар чэджин дигсэл ва
Аалай нянбар зонба ни
Лэгсо балдан доржз чан
Лагна доржэ чэдлэг со
Санвай дагбо дэчир най
Чодла лэгвар данбар жа
Чодни зэжиг иджий нён
Жомдан дэни лэгшэй сол
Дэнай жомдан Шагжатүв
Сан аг ригчэн тамжад дан
Сан аг рин аг чанвий риг
Ригсүм лани намбар сэг
Жигдэн жигдэн дайвий риг
Жигдэн нанчэд ригчэн дан
Жагжа чэнбой ригчог дан
Ригчэн зүгдор чэрсиг най
Цигги дагбой чигсү жад
Сан аг жалбо дүгдан шин
Нейсү мэдбар жүнва дан
Мижэ чойжан дисүн ба
А Аа И Ий Ү Үү Э Эа О Оо Ам А: Дидо Хриди
Зана Мурди Ра Хам Будо Буда Нама Даръяаду
Ом Базар Дигчана Духа Зэда Баранза Зана
Мурдаеэ Зана Гаяа Ваги Шура Арава Занаяа Дэ Нама
Дидар санжай жомдаан дай
Зогвий санжай алай жан
Ани игврү гүнжи чог
Дончэн иги дамбаа ин
Хоонай чүнва жэва мид
Цигдү жодба ванба дэ
Чодба гүнжи жүей чог
Цигүн равдү салбар жад
Чодба чэнбо додчог чэ
Сэмжан тамжад гаавар чэд
Чодба чэнбо шэдан чэ
Нёмон гүнжи дачэ ва
Чодба чэнбо димүг чэ
Дэмүг лодэ димүг сэл
Чодба чэнбо това чэ
Това чэнбо дачэ ва
Чодба чэнбо чогба чэ
Чагба тамжид сэлбар чэд
Додба чэнбо дэва чэ
Гаава чэнбо гүва чэ
Сүгчэ лүйчан чэва дэ
Хаадар чэшин лүйвон чэ
Минян чэшин жачэ ва
Жилхор чэнбо янба ян
Шэйрав цончэн чанва дэ
Нёнмон загжү чэвий чог
Дагчэн няндаг чэнбо дэ
Нанва чэнбо салва чэ
Хайва чүнпрүл чэнбо чан
Чүнпрүл чэнбой дондүв ба
Чүнпрүл чэнбо гаавий гаа
Чүнпрүл чэнбо мигпрүл жан
Чиндаг чэнбо зово дэ
Цүлтим чэнбо чанвий чог
Содчэн жанва данва во
Зондүй чэнбо дүлва ян
Самдан чэнбо дэнзин най
Шэйрав чэнбо лүйчан ва
Довбо чэла тавчэ ва
Монлам эшэй жамцо дэ
Жамчэн раншин багдү мэд
Нинжэ чэнбо лояй чог
Шэйрав чэнбо лочэн дан
Хаава чэнбо тавчэ ва
Зүмпрүл чэнбо довдан дан
Шүгчэн чогва чэнбо дэ
Зүмпрүл чэнбо чэрдаг ба
Довчэн паарол нанба во
Сридбий риво чэнбо жом
Тэгшин доржэ чэнбо чан
Дагбо чэнбо дагшүл чэ
Жигчэн жигвар чэдба во
Гонбо ригчог чэнбо дэ
Лама сан аг чэвий чог
Тэгва чэнбой цүлла най
Тэгва чэнбой цүлжи чог
Санжай нанбар нанзад чэ
Түвба чэнбо түвчин дан
Сан аг цүлчэн лайжүн ва
Сан аг цүлчэн дагнид жан
Паарол чинжү товба дэ
Паарол чинба жүлаа най
Паарол чинжү дагва дэ
Паарол чинба жүей цүл
Гонбо сажүй ванчүг дэ
Сажү ланий найва во
Шэйжү намдаг дагнид жан
Шэйжү намдаг жанва бо
Намба жүво донжүй дон
Түвван довжү чанбий дог
Гүнжи донни малуй чэд
Намжү вандан чэва во
Тогма мэдва браймэд даг
Дэвшин ниддаг дагвий даг
Дэнбар мршин цэгми чүр
Жигад мрайва дэвшин чэд
Ниймэд нийсү мэдбар дон
Яндаг таала намбар най
Дагмэд сэнгий даадан дан
Мүдэг ридуг анжиг чэд
Гүндү довий донёд дов
Дэвшин шигвий еддар чог
Жалва намжал даалай жал
Хорлой жүрва довбо чэ
Цогжи ловон цогжи чог
Цогжэ цогдаг вандан дан
Түчэн жэйвар зинба дэ
Цүлчэн шанжи динми жог
Цигжэ цигдаг мрахай ва
Цигла ванба цигта яа
Цигдэн дэнбар мрава дэ
Дэнба шини донба во
Чирми догва чирми ой
Дэнба ранжал сэрүй цүл
Эйжүн нацог эйжүн ва
Жүрва чэнбо жүжиг вү
Дэлон даажон сагва сад
Додчог вралва ванбо түл
Дэва нэдва жигмэд тов
Сэлбар жүрва нигва мэд
Ригва данни ганвар дан
Дэшиг жигдэн ригва чог
Даггир мицин рами цин
Дэнба нижи цүлла най
Хорвий паарол тарсон ба
Жава жайва гамсар най
Шийва ваншиг эйсал ва
Шэйрав цанжай намжом ва
Дамчой чойжал салбар дан
Жигдэн нанбар чэдбий чог
Чойжи ванчүг чойжи чал
Лэгвий ламни донба во
Дондүв самбо дүва дэ
Гүндү догва тамжад ван
Намбар мэдог эйми сад
Чойян дамба соднам цог
Соднам дамба соднам цог
Ишэй ишэй жүннай чэ
Ишэй данба ядмэд шэй
Цогний цогни сагва во
Дагва гүнжал налжор жан
Самдан самжа лодан дан
Coco ранриг миеэ ва
Чогги данбо гүсүм чан
Санжай гүнай дагнид жан
Чавдаг ишэй аеий даг
Санжай аадаг чодван жан
Чан аа чагва мэдва чан
Санжай тамжад чэдва во
Санжай срайво дамба чод
Шэйвай сриджан жээнай дэ
Чойлай жанва сридви сэл
Жигвү срантэг доржэй даг
Чэма тагва довий даг
Намхай лайжин ранжүн ва
Шийрав ишэй мэво чэ
Одчин намбар нанвар чэд
Ишэй нанва ламэ ва
Давий мармэ ишэй дон
Сэжид чэнбо одсал ва
Агчог агдаг ригвий чаг
Сан аг жалбо дончэн чэд
Зүгдор чэнбо мадчү зүг
Намхай дагво нацог дан
Санжай гүндаг гүей чог
Догүн гавий мигдан дан
Нацог зүгжан чодба во
Чодн ой жэдн ой дансрон чэ
Ригсүм чанва сан аг дан
Дамциг чэнбо сан аг цин
Зово гончог сүмцин ба
Тэгва чогсүм донба во
Донёд шагва намбар жал
Зинба чэнбо доржи шаг
Доржэ загжү шагва чэ
Доржэ жигжэд жигвар чэд
Догвой жалбо дондүг жиг
Мигдүг лэгдүн довдан дан
Гээрү чэвү зигва во
Хаала хаала донжа ва
Шинжэ шэдбо гэгжи чал
Доржэ шүгчэн жигжид ба
Доржэ дагва доржэ нин
Чүнпрүл доржэ сүйбо чэ
Доржэ лайжэй доржэ даг
Доржэ нинбо хаада ва
Миеэ ралва жигий жин
Ланчэн гоолин гойсү чон
Дагчэн ха ха шэйдог ва
Хэй хэй шэйдог жигвар чэд
Гадмо чэнмо гаджан жан
Доржэ гадмо чэрдог ва
Доржэ сэмба сэмба чэ
Доржэ жалбо дэва чэ
Доржэ дагбо гаава чэ
Доржэ хумдэ хумшэй дог
Цондү доржэ даатог ва
Доржэ ралдий малуй жод
Доржэ гүнчан доржэ жан
Доржэ жигвү юүлсэл ва
Доржэ варва мигми сан
Даян доржэ варва дэ
Доржэ вэвба вэвба чэ
Мигжа вадэ доржэ миг
Лүйни доржэ вавү жан
Доржэ вүний жигвүй лүй
Сэнмо жэва доржэ цэ
Доржэ нинбо багба тэг
Доржэ прэнтог балдан дан
Доржэ чинжи чанба дэ
Ганчан ха ха эйвар даг
Игий дүгва доржи да
Жамян чэнбо дачэ ва
Жигдэн сүмна дажиг ва
Намхай таалай даадог ва
Даадан данба намжий чог
Яндаг дагмэд дэвшин нид
Яндаг таадэ игэ мэд
Донид мравий жүчог дэ
Савжин жачий даадог ва
Чойжи дүндэ дачин дан
Чойжи гандэ даво чэ
Минай ня ан дайва во
Чогжү чойжи аавоо чэ
Сүгмэд сүгсан дамба дэ
Нацог сүгжан идлай чэй
Сүгнам тамжад нанвай бал
Сүгнин малуй чанва во
Цүгва миджин чэвар даг
Хамсү ваанчүг чэнбо дэ
Паглам шиндү тоолаа най
Тарва чэнбо чойжи дог
Жигдэн сүмна шанлүй чиг
Найдан гонбоо жэгүй даг
Сүмжү цааний цанчан ва
Дүггү жигдэн сүмна цэй
Жигдэн шэйлэг ловвон дэ
Жигдэн ловбон жигва мэд
Гонжав жигдэн иджүг ба
Жавдан жавба ланаа мэд
Намхай таала лонжод ба
Тамжад чэнбий иший цо
Мариг гоной вүвжид ба
Сридбий дова жомба во
Нёнмон малүй шижэд ба
Хорвий жамцой паарал сон
Иший вангүр жодван жан
Зогвий Санжай жандү тог
Дүгнал сүмжи дүгнал ши
Сүмсэл тааяа долсүм тов
Дэва гүнлай эйвар дол
Хаадар нямба нядла най
Нёнмон дэма гүнлай дай
Дүйсүм дүймэд догба во
Сэмжан гүнжи зово чэ
Ёндан тоджан намжи тод
Нёнмон гүнлай намдол ва
Намхай ламла равнай ва
Идшин норвү чинбо чан
Чавдаг ринчин гүнжи чог
Вагсам шинчин жайва дэ
Вүмба санбо чээвий чог
Чодба сэмжан гүндон чэд
Вандод сэмжан нэйшэн ба
Сан ан шэйшин дүйши ва
Чавдаг дамши дамциг дан
Дүйши сэмжан ванбо ши
Намдол сүмла хайва во
Ёндан данши ёндан ши
Чойши даший даший жүн
Даши гүнжи даший ва
Дагвий даши ниндаг чи
Вүгчин чинбо гаадан чэ
Гачин ролмо чэнбо дэ
Гүрдэ римдо пүнсүм цог
Чогдү гаава дагдаг бал
Чогдан чогчин зово дэ
Чавжи дамба чавсү ой
Жигчэн дади равжи чог
Жигва малуй сэлва во
Зүгвүд пүдвү жанло жан
Ралви мүнза чодван тог
Дон аа зүгпүд даадан дан
Сүрпүд аава мэдог тод
Гоотүм дүлшүг чэнбо дэ
Цанбар чодба дүлшүг чог
Гаатүв тарчин гаатүв чэ
Занай дамба гаава дү
Врамсай цанба цанба шэй
Нянан дайва цанба тов
Долва тарва намдол лүй
Намдол шийва шийва нид
Нянан нянан даший нянан дай
Лэгвар нянан дайдан ни
Дэдүг сэлва таржүр ва
Чагврал лүйлай дайва во
Түва мэдба вэ мэдба
Ми он мэнан салчэд мэн
Чамэд гүндо чавба во
Прамо савон сагва мэд
Дүлмэд дүлбрэл дима мэд
Нива ванба чонмэд ба
Шиндү садба садбий даг
Гүншэ гүнриг дамба во
Намбар шэйвий чойнид дай
Ишэй неймэд цүлчан ва
Нанбар догмэд Лхүнжи дүв
Дүйсүм Санжай лайжэд ва
Санжай тогма тама мэд
Данбой Санжай римэд ба
Ишэй мигжиг дима мэд
Ишэй лүйжан дэвшин шэг
Цигги ванчүг мрава чэ
Мравий чэйчог мравий чал
Мравий дамба чоггий най
Мравий сэнги цүгва мэд
Гүндү дава чогдү гаа
Сивжид прэнва данаа дүг
Одсан варва балжи вой
Лагна одвар нанва во
Манба чэчог зово дэ
Сүгү чинба лана мэд
Манам малуй жонбий шин
Нёмон наджи дачэ ва
Дүггү жигдэн сүмжи чог
Балдан жүгар жинхор жан
Чогжү намхай тартүг бар
Чойжи жалцан лэгвар зүг
Дона дүгжиг янба дэ
Жамдан нинжэй жинхор жан
Балдан бадма гаржи даг
Чавдаг чинбо ринчэн дүг
Санжай гүнжи жалбо чэ
Санжай гүнжи гүчан ва
Санжай гүнжи налжор чэ
Санжай гүнжи данба жиг
Доржэ ринчин вангүр бал
Ринчин гүндаг ванчүг дэ
Жигдэн ванчүг гүнжи даг
Доржэ чанва гүнжи чэ
Санжай гүнжи түгчэ ва
Санжай гүнжи түгла най
Санжай гүнжи гүчэ ва
Санжай гүнжи сүнян ян
Доржэ няма нанва чэ
Доржэ дава димэд од
Чагврал данба чогва чэ
Хаадог нацог варвий од
Доржэ жилдүн зогСанжай
Санжай жодбы чойзин ба
Балдан Санжай бадма чий
Гүнчин иший жодзин ба
Жалбо жүнпрүл нацог чан
Чэва Санжай риниг чан
Доржэ нинбо ралди чэ
Игэ чогдэ нанбар даг
Тэгва чэнбо дүгнал чод
Цанча чэнбо доржэ чэ
Доржэ савмо жалбий чал
Доржэ лодой доншиг риг
Паарол чинбо гүнцог ва
Саанам гүнжи жандан дан
Намбар дагва дагмэд чой
Яндаг ишэй даа од сан
Зончэн чүмпрүл дава дэ
Чүдгүн чийний дагво чог
Доржэй дааний малуй дан
Ишэй гүнам малуй чан
Гүндү санбо лодой сан
Саяи нянбо дова зин
Санжай гүнжи нянбо чэ
Брүлвий хорло нацог чан
Ойво гүнжи раншин чог
Ойво гүнжи раншин зин
Чэмэд чойдэ нацог дан
Чойгүн оово нидчан ва
Шэйрав чэнбой гаджиг ла
Чойгүн хондү чүдба чан
Чойгүн онбар догба дэ
Түвба ламцог яндаг та
Миео равдү дадбий даг
Зогвий Санжай жанчүв чан
Санжай гүнжи онсүм ба
Ишэй мижэ одрав сал
Додвий дондүв данба дэ
Ансон тамжад намжон ба
Гонбо сэмжан гүнжи чог
Сэмжан тамжад равдол чэд
Нинмон юлдү жигба ва
Мишэй даей дэгва жам
Лодан гэгчан балдан дан
Бааво мидүг сүгчан ва
Лагвий жүгва жачод жин
Гомбий давжи гаржид ба
Балдан лагва жайган ла
Намхаа жавбар гарчид ва
Саей жинхор шией чон
Ганби ежиг тилжий нон
Гантэв сэнмой чонжи чан
Цанбий юлай цээнай нон
Донжиг нимэд чойжи дон
Данбий дондэ жигва мэд
Намриг нацог сүгдон жан
Сэмдан намшэй чүддан дан
Ойдон малуй намла га
Донба нидга чогги ло
Сридбий дончог ласог дай
Сридсүм гаава чэнбо ва
Брингар дагва шиндү гар
Одсан донга давий од
Нима чаргаа чалдар зэй
Сэнмой одни шэчэр мар
Чодман санбо тонгай чэ
Дамчог тонга чэбо чан
Норвү чэнбо одчаг бал
Санжай брүлвий жандан дан
Жигдэн хамжа гүнжод ба
Зүнпрүл ганбий довчэн дан
Дэнид данба чэнбо чан
Данба шиво динцин жал
Жанчүв янлаг мэдог вой
Дэвшин шигвий ёндан цо
Ламжи янлаг чадцүл риг
Яндаг Санжай ламриг ва
Сэмжан гүнла шэчэр чаг
Намха давүр чагва мэд
Сэмжан гүнжи идла жүг
Сэмжан гүнжи иддар чог
Сэмжан гүнжи вандан шэй
Сэмжан гүнжи идпрог ва
Пүнбо аадон дэнид шэй
Намдаг пүнбо аачан ва
Эйжүн гүнжи таала най
Эйвар жүнва гүнла хай
Эйжүн гүнжи ламла най
Эйвар жүнва гүндон ба
Янлаг жүний сридза дон
Дагва намба жүний чан
Данший цүлжи намба жан
Шэйва чадбо догва чан
Дэнид намба жүний дан
Дэнид намба жүдүг риг
Намба нишү жанчүв ва
Намбар Санжай гүнриг чог
Санжай гүнжи брүлви гү
Чэва вагмэд чэдба во
Гаджиг тамжад онбар дог
Сэмжи гаджиг донгүн риг
Тэгва нацог тавцүл жи
Довий донла догва во
Тэгва сүмжи эйжүн ла
Тэгва жигги врайвүр най
Нёнмон хамнам дагвий даг
Лайжи хамнам садчэд ва
Чүво жамцо гүнлай гал,„„„
Чорвий гонба лайжүн ва
Ненмон нэва гүннён мон
Вагчаг жайва данбан ба
Нинжэ чэдан шэйрав тав
Донёд довий дончэд ва
Дүшэй гүнжи донбан шин
Намшэй донни гагва чан
Сэмжан гүнжи иджи юүл
Сэмжан гүнжи идла най
Сэмжан гүнжи идна най
Дэдаг сэмдан түмбар жүг
Сэмжан гүнид цимбар чэд
Сэмжан гүнжи идгаа ва
Дүвтаа түлва данба мин
Норва тамжад намбар ван
Донсүм тэцом мэдвий ло
Гүндон ёндон сүмжи даг
Пүнбо аадон дүйсүм ба
Гаджиг тамжад жэвраг чэд
Гаджиг жиггий зог Санжай
Санжай гүнжи раншин чан
Лүймэд лүйдэ лүйжи чог
Лүйжи тайний догва во
Сүгнам нацог гүндү дон
Норвү чэнбо ринчэн дог
Санжай гүнжий догча ва
Санжай жанчүв лана мэд
Сан аг лайжүн игэ мэд
Сан аг чэнбо ригсүм ба
Сан аг донгүн чэдба во
Тиглэ чэнбо игэ мэд
Донба чэнбо игэ аа
Тиглэ донба игэ дүг
Намба гүндан нанба мэд
Жүдүг чэдчэд тиглэ чан
Янлаг мэдвий зийлай дай
Самдан шийвий зэмо чан
Самдан янлаг гүнший шин
Динзин ригдан чүдриг ва
Динзин лүйжан лүйжи чог
Лончод зоггү гүнжи чал
Брүлвий гүдэ гүей чог
Санжай брүлвий чүдчан ва
Чогжүр брүлва нацог чэд
Жишин довий донжэд ва
Лхаей ванбо Лхаей Лха
Лхаем дагво Лхамин даг
Чимэд ванбо Лхаей лам
Жамчэд жамчэд ваанчүг во
Сридбий гонба лайгал ва
Донба жигвү довий лам
Жигдэн чогжүр равдаг бал
Чойжи чиндаг чэва во
Жамбий гочой чайва дэ
Нинжэ ини елда гой
Шэйрав ралдэ дашү тог
Ненмон мишэй юүлноо сэл
Баво дүдда дүддүл ва
Дүдший жигва сэлбар чэд
Дүджи вүннам памчэд ба
Зогвий Санжай жигдэн дэн
Чодн ой додн ой чагги най
Дагдү римор жавий ой
Гүрн ой чэдбар жавий чог
Чогжүрн ойва ламай рав
Жигдэн сүмбо гомжиг дод
Хаадар тамэд намбар нон
Сүмриг занма дагва дэ
Оншэй дүгдан жэйдан дүг
Жанчүв сэмбий сэмба чэ
Зүмпрүл чэнбой жигдэн дай
Шэйрав паарол чинбий та
Шэйрав чийни дэнид тов
Дагриг шанриг тамжад ва
Гүнла панбий гансаг чог
Бэржа гүнлай дайва дэ
Шэйдан шэйжай дагво чог
Зово чойжи чиндаг дэ
Чагжа шивой дондон ва
Довий нингүр найжи чог
Эйжүн сүмбо донам чи
Донжи дамба намдаг бал
Жигдэн сүмна галсан чэ
Балдан чорва гүнчэд ва
Жамбал балдан данбий чог
Чогчин доржэ чогчод дүд
Яндаг тарчүр чодла дүд ,
Донид нинбо чодла дүд
Санжай жанчүв чодла дүд
Санжай чогва чодла дүд
Санжай додла чанцал дүд
Санжай чэйва чодла дүд
Санжай ролла чанцал дүд
Санжай зүмба чодла дүд
Санжай шадла чанцал дүд
Санжай сүннид чодла дүд
Санжай түгла чанцал дүд
Мэдва лайжүн чодла дүд
Санжай жүнва чодла дүд
Намхай лайжүн чодла дүд
Ишэй лайжүн чодла дүд
Чүмпрүл дава чодла дүд
Санжай ролдон чодла дүд
Тамжад тамжад чодла дүд
Ишэй гүнид чодла дүд
Ом Сарва Дарма Авава Сувава
Вишуда Базар Загчү A Aa Ам Аа Бар Гриди
Бари Шуда Сарва Дарма Ядуда
Сарва Дата Гада Зана Гаяа Манзу Шри
Бари Шуди да Муба Даяада A Aa: Сарва Дата Гада
Хридаяа Хара Хара Ом Хум Хри Вага Вана Зана Мурди
Ваги Шура Маха База Сарва Дарма Гагана Амала
Су Бари Шуда Дарма Даду Зана Гарва Аа:
Дэнай балдан Доржэ чан
Гашин гүнай талмо чар
Гонбо жомдан дэвшин шэг
Зог Санжай ла чанцал дэ
Наман гонбо шаннам да
Санван лагна доржэ дэ
Довой жалвор жайнам жий
Сандод найни цигдэ сол
Гонбо дагжаг жэй иран
Лэгсо лэгсо лэгвар сүн
Дагжаг яндаг зогба ей
Жанчүв товбий дончэн зад
Дова гонмэд намдан ни
Намдол врайвү цалва ей
Намдаг лэгвий ламди ни
Чүнпрүл давий цүлдон ба
Савжин янла жачэ ва
Дончэн довий дончэд ва
Санжай намжи юлди ни
Зогвий Санжай гүнжи шад.

“Цогт Цагийн Хурдэн” тев – Жамбалцанжод /Монгол/. 2015 он.

“Цогт Цагийн Хурдэн” тев. Лам багштан Б. Дарамбазар. – Жамбалцанжодын тайлбар. 2018.01.27.

Түүх цадигаас:
Эрдэмтэн Ринчэнсамбуу бээр (958-1055) Жагарын орноо морилж Жагарын эрдэмтэн багш нартай хамтран судар тарнийн ном олныг орчуулан дэлгэрүүлсэн гэдэг. Ялангуяа “Жамбалцанжод” хэмээх энэхүү номыг санскрит хэлнээс Түвд хэл үрүү орчуулан түгээсэн нь тухайн үеийн сүсэгтнүүдийн хувьд онцгой үйлс болсон ажээ. Тэр бээр өөрөө ч энэхүү номд чин сүжгээр залбирч санскрит хэлээр бум, эх хэлээрээ бум, бусдыг удирдаж бум уншин оюундаа оршоосны хүчээр насан эцэст очирт биеийг олж бурхны газарт төрсөн ажээ.
Жамбалцанжод номыг ханьцаш үгүй их богд Зонхова бээр өдөр бүр үүр гэгээрэх цагт 3 удаа тасралтгүй уншиж байсан түүхтэй.
Монголын анхдугаар богд Өндөр гэгээн Занабазар 3 настайдаа Жамбалцанжод номыг шууд цээжээр уншиж байсан хэмээдэг.
Иймд энэ номыг уншигч хэн бүхэн Манзушир бурхны бие лагшныг нүдний өмнө, сэтгэлийн огторгуйд бодитоор дүрслэн, бясалган тахиж номын утга агуулгыг сэтгэлдээ төрүүлснээр өөрийн болон бусдын тусыг нэгэн цагт асар түргэн бүтээх ид шидийг олох юм.
Энэхүү номыг сүсэглэн, итгэсэн, уншсан, залбирч бясалгасны энэ төрөлдөө олж авах увдис юун гэвээс:
Та болон таны үр хүүхэд нийтээрээ залбиран уншваас ой тогтоолт гоц сайжирч хичээл ном, ажил үйлстээ илт амжилт гаргана.
Хүмүүний оюун ухаан сайжирна, оюун ухаан сайжирснаар амьдрал сайжирч оюун билгээр үйлдэж болохуйц үйл бүхнийг саадгүй түргэн бүтээнэ.
Урьд болоод энэ насанд хураагдсан мунхгийн харанхуйгаас үүдэлтэй бүх өвчин зовлон арилна.
Эд агуурс сэтгэлийн тань тааллаар арвижна.
Бусдын сайн муу хар цагаан хэл амны аюулаас ангид байж хийморь лүндааг батад сахин хамгаална.
Дөрвөн зүг найман зовхистод зорьсон аян замын тотгор саад арилж зорьсон үйлс бүхэн сэтгэлчлэн бүтнэ.
Гараг адын хорлол, мэсийн аюулд өртөхгүй, таны амьдарч буй газар ган гачиг зуд турхны аюулгүй болно.
Санасан сайн үйл хэрэг саадгүй бүтнэ.
Сэтгэл тань амгалан болж бурхны хутгийг олох зам мөр нээгдэнэ.

Оюун билгийн цагаан лянхуа ашид дэлгэрэх болтугай.

Ламаадан

Цогт бэлгэ билиг сайн эрдэм

хэмээгдэх магтаал

Наму Гүрү ви

Наму Будда яа

Наму Дарма яа

Нама Санга яа

Энэтхэгийн хэлээр: Шри зана гүна бала нама сдүди ра
Түвдийн хэлээр: Бал ешэй ёндан санбо шэйжави додва
Монголын хэлээр: Цогт бэлгэ билиг сайн эрдэм хэмээгдэх магтаал
Ялж төгс нөгчсөн зөөлөн эгшигтэд мөргөмү.
Хоёр түйтгэрийн үүлнээс хагацсан нар мэт түүний тийн арилсан маш тодорхой оюунаар
Янагуух утга бүхнийг ямарчлан айлдахын тул өөрийн зүрхэндээ дэвтрийг бариад
Сансрын гяндан хороонд мунхгийн харанхуйгаар дэнчүүрэн зовлонгоор нэрвэгдсэн
Хотол амьтны чуулганыг ганц хөвгүүн мэт оршоон жаран үет эгшиг төгссөн зарлигаар
Луу мэт ихэд дуурсган нисванисын нойрноос сэрүүлж үйлийн чөдрийг тайлаад
Мунхгийн харанхуйг арилган
Зовлонгийн ногоо бүхнийг огтлогч илд барьсан
Угаас арилгаад арван газрын эцэст хүрсэн эрдэм бүхэн төгссөн ялгуусны ахмад хөвгүүний бие
Зуун арван хоёр чимгээр чимсэн миний оюуны харанхуйг арилгагч чамд сөгдмүй.
Тайлбар:
Алимэд үлэмж маш ариун сэтгэлээр нэг, долоо, хорин нэг, зуу, мянган тоогоор өдөр бүр уншигч тэр нь зэргээр түйтгэр арилах, сонссоноо тогтоох, оюуны самбаа ба үл умартах тогтоолт ба чанад эсэргүүлэгчдийг дарах билгийн эрхтэн, хүч тэргүүтэн цаглаш үгүй эрдэм төгсөх болюу.
Хэн нэгэн өдөр бүр гурвантаа магтагч тэр нь хэр хэмээн номлосон тэдгээр эрдэм лүгээ төгсөн билиг ба нигүүлсэхүйгээр мөр ба газруудад зэргээр одож улам дээш асар ихэд нэмүүлж түргэнд Хамагийг айлдагчийн оронд хүрч хоцроол үгүй амьтныг орчлонгоос гэтэлгэгч их сартваахь болюу. Цогт бэлгэ билиг сайн эрдэм хэмээгдэх магтаалыг багш Доржцонча-ын зохион төгсөв.

Жамбалцанжод (үргэлжлэл)…

Тэндээс ялж төгс Шагжамүни
Туулсан бурхан хоёр хөлтний дээд
Чиний амнаас буянт сайн хэлийг
Урт агууд сунгаж
Гурван ертөнцийг гийгүүлээд
Дөрвөн шимнусын дайснуудыг номхотгож
Ертөнц дахины гурван муу заяаг арилгагч
Мөшийх царайгаа үзүүлж
Сонсох мэт эсрүагийн эгшгээр
Хотол гурван ертөнцийг дүүргэж бүрүн
Их хүчит Гартаа очирт
Нууцын эрхтэд хариу номлов
Сайн болой, төгс цогт Очирбаригч
Гартаа очирт чи сайн
Амьтны тусын тул чи
Их нигүүлсэхүй лүгээ төгсгөж
Манзушир бэлгэ билгийн биетний нэрийг
Үнэнээр өгүүлэгч их утгат
Арилган үйлдээд нүглүүдийг тархаагч
Надаас сонсон хичээх хэмээвээс
Нууцын эзэн чи сайн
Түүний тул үүнийг би номлосугай
Чи нэгэн үзүүрт сэтгэлээр сонс
Ялж төгс өө, тэр сайн хэмээн өчив.
Хариу номлосон зургаан шүлэг болой.
Жамбалцанжод (үргэлжлэл)…
Их Бирозана бурхан
Их чадагч төгс их чадахуйт
Нууц тарнийн их төрөөс болсон
Нууц тарнийн их төрийн эзэн
Арван барамидыг олж бүрүн
Арван барамидад нь
Арван барамид арилсан
Арван барамидын төрөөр
Итгэл арван орны эрхт
Арван оронд сайтар агч
Арван ариун мэдэхүй чанарт
Арван ариун мэдэхүйг баригч
Арван дүрсийн арван утгын утга
Чадагчийн эрхт арван хүч түгээмлийн эзэн
Хамгийн тусыг хоцроол үгүй үйлдэгч
Арван зүйл эрхээр их болсон
Тэргүүлш үгүй туурвил үгүй чанарт
Мөнхүү чанарын эзэн арилсны эзэн
Үнэнийг өгүүлж үгээ үл егүүтгэгч
Хэр өгүүлсэн бөгөөс түүнчлэнхүү үйлдэгч
Хоёр бус хийгээд хоёр үгүйг өгүүлэгч
Үнэн хязгаарт тийн бөгөөд агч
Би үгүй арсланы дуу лугаа төгсөж
Тэрс номтны муу гөрөөдийг айлгагч
Хамагт одох туст явдал
Түүнчлэн ирэгсэдийн сэтгэл мэт хурдан
Ялгуусан дайсныг ялаад тийн бөгөөд ялгуусан
Хүрдийг орчуулагч их хүчит
Чуулагсдын багш чуулагсдын эрхэм
Чуулагсдын ноён чуулагсдын эрхт эзэн
Их хүчит хайрлан баригч
Их төрт бусдад удиртгагдагч бус
Үгийн ноён үгсийн эзэн өгүүлэхэд мэргэн
Үгэнд эрхт хязгаалал үгүй үгт
Үнэн үгт үнэнээр өгүүлэгч
Дөрвөн үнэнийг үзүүлэгч
Харин үл няцах харин үл ирэх
Хирсийн өөр өөр удирдагч
Магад гарах элдвээс магад гарсан
Их гарах шалтгаан нь ганц болой
Аяга тахимлаг архад цувирал барсан
Тачаангуйгаас хагацсанаар эрхтэн зөөлтгөсөн
Жаргаланг олсноор аюул үгүйг олж
Сэрүүн болсноор халдах үгүй
Ухаан хийгээд хөл төгссөн
Сайвар одсон ертөнцсийг мэдэхүүний дээд
Минийх хэмээн үл баримтлан
Би хэмээн үл баримтлагч
Хоёр үнэний төрд аюу
Орчлонгийн чанад хязгаарт асан
Үйлсийг үйлдэж хоосон газарт агч
Ямагт бэлгэ билиг магад гарсан
Билгийн мэсээр тийн бөгөөд эвдэгч
Дээд номт номын хаан гэгээн төгөлдөр
Ертөнцийг гийгүүлэн үйлдэгчдийн дээд
Номын эрхт номын хаан
Сайн мөрийг үзүүлэгч болой
Тус бүтэж бүтсэн хамаг атгаг нь
Хамаг атгаг бүгдийг тархаасан
Атгаг үгүйгээр чанар үл барюу
Дээд номын чанар барш үгүй
Буян лугаа төгссөн буяны чуулган
Бэлгэ билиг бэлгэ билиг гарахуй их орон
Бэлгэ билиг төгссөнөөр буй үгүй мэдэгч
Хоёр чуулганы чуулган лугаа үнэхээр төгссөн
Мөнх хамгийг ялгуусан явдалт
Сэтгэл бат сэтгэгдэх оюудын дээд
Өөр өөр өөрийн ухаан хөдөлш үгүй
Дээд нэн урьд гурван биеийг баригч
Бурхан таван биеийн чанарт
Түгээмэл эзэн таван бэлгэ билгийн эзэн
Таван бурхны эзнээр титэмт
Таван нүдийг тачаангуй үгүйгээр баригч
Хамаг бурхдыг үүсгэгч
Бурхдын хөвгүүний дээдийн дээд
Билгээр сансраас гарч төрөл орон буюу
Номоос болсноор сансрыг арилгаюу
Ганц бат чийрэг очир чанарт
Төрөөд сац амьтны эзэн
Огторгуйгаас төрсөн өөсөө болсон
Ухаан бэлгэ билгийн их галт
Их гэрлээр тийн бөгөөд гийгүүлэгч
Үзэгдэх бэлгэ билгийн буюу
Амьтны зул бэлгэ билгийг шатаагч
Их жавхлан гэгээн гэрэлт
Ухааны дээд хаан тарнисын эрхт
Нууц тарнисын хаан их тусыг үйлдэгч
Их үснир гайхамшиг үснир
Огторгуйн эзэн элдвийг үзүүлэгч
Хамаг бурхдын эзэн бодисын дээд
Амьтныг баясгах нүд лүгээ төгссөн
Элдэв өнгөтнийг төрүүлэгч
Тахигдах хүндлэгдэх зохист ёст арш
Гурван язгуурыг бариад нууц тарни төгссөн
Их тангарагт нууц тарни баригч
Эрхэм гурван эрдэнийг баригч
Гурван дээд хөлгөнийг үзүүлэгч
Туст цалмаар тийн бөгөөд ялгуусан
Ихэд баригч очирт цалам
Очир гох их цалам.
Маш тийн бөгөөд арилсан номын чанарын бэлгэ билгийн хорин таван шүлэг гурван бадаг болой.
Жамбалцанжод (үргэлжлэл)…
Очир Бирава айлган үйлдэгч
Хилэгнэгсдийн хаан айлгагч зургаан нүүрт
Зургаан нүдэн зургаан гар хийгээд хүч лүгээ төгссөн
Хохимой яс ярзайсан араат
Хаала хаала дуут зуун нүүрт
Ямандага тотгоруудын хан нь
Очир хүчит айлган үйлдэгч
Очир алдаршсан очир зүрхт
Илбэ хувилгаан очир их хэвлийт
Очироос төрсөн очирын эрхт
Очирын зүрхэн огторгуйд адил
Хөдөлш үгүй үсээ нэгэн зүг мөлийлгөсөн
Зааны нойтон арьсыг барьсан
Хатуу их Ха Ха хэмээн дуурсгагч
Хи Хи хэмээн дуурсган айлгагч
Ихэд инээх агуу инээлт
Очирт инээдийг ихэд дуурсгагч
Очир садва, их садва
Очирын хаан их жаргалант
Хатуу очир их баясгалант
Очир “Хум” гара “Хум” дүрт
Очир сум мэсийг баригч
Очирын илдээр огтлогч
Хамаг очирыг баригч очирт
Ганц очироор дайсныг арилгагч
Бадрангуй очир дуусгал үгүй нүдэт
Үсээр бадрангуй очирт
Очир буулгагч ихэд буулгагч
Зуун нүдэт очирын нүд
Биедээ очирын шар үст
Очир үст ганц биет
Ургасан хумс очир үзүүрт
Очирын зүрхт хатуу арьст
Очирын эрхи зүүж цогт болсон
Очирын чимгээр чимэгдсэн
Ха Ха хэмээн магад инээн дуурсгагч
Зургаан үсэгт очирын дуун
Зөөлөн эгшигт их дуут
Гурван ертөнцөд ганц их дуут
Огторгуйн хязгаарт хүртэл дууг дуурсгагч
Төгс дуутан л бүгдийн дээд
Толь мэт бэлгэ билгийн арван шүлэг нэгэн бадаг болой.
Жамбалцанжод (үргэлжлэл)…
Үнэнээр би үгүй тийн бөгөөд чанарт
Үнэн хязгаар бөгөөд үсэг үгүй
Хоосныг өгүүлэгч сүргийн дээд
Гүн агуу их дууг дуурсгагч
Номын лавай их дуут
Номын ганди их дуут
Маш оршил үгүй нирваан болсон
Арван зүгийн номын их хэнгэрэг
Өнгө үгүй өнгөт дээд буюу
Элдэв өнгөт сэтгэлийн мөн чанар
Хамаг өнгөсийг үзүүлэгч цогт
Өнгө хөргийг хоцроол үгүй баригч
Чадагдаш үгүй болоод ихэд алдаршсан
Гурван ертөнцийн их эрхт
Хутагтны маш өндөр мөрд аюу
Номын оргил нь ихэд болсон
Гурван ертөнцөд ганц залуу биет
Батад агч өтөг есөн төрөлхтний эзэн
Гучин хоёр лагшныг баригч
Үзэсгэлэнт гурван ертөнцөд гоо
Багш ертөнцсийн эрдмийг мэдэгч
Ертөнцсийн багш аюул аюул үгүй
Итгэл аврал гурван ертөнцөд түгсэн
Тэнсэл үгүй ивгээн аврагч
Огторгуй түгтэл эдлэгч
Хамгийг мэдэгч бэлгэ билгийн далай
Мунхаг битүү өндгийг нээгч
Сансрын торыг эвдэгч
Нисванисыг хоцроол үгүй амарлиулагч
Орчлонгийн далайн чанад хязгаарт хүрсэн
Бэлгэ билгийн авшгийг өгөгч титэмт
Үнэхээр туулсан бурхнаар чимсэн
Гурван зовлонгийн зовлон амарлисан
Гурвыг арилгаж хязгаалал үгүй
Гурван тонилох олсон
Хамаг түйтгэрээс магад тонилсон
Огторгуй мэт тэгш чанарт асан
Нисванисын хамаг хирээс нөгчсөн
Гурван цагийг цаг үгүйгээр ухан асан
Хамаг амьтны их лусын
Эрдэмт титмээр титэмт
Хамаг нисванисаас тийн бөгөөд тонилсон
Огторгуйн мөрд сайтар агч
Их чандмань эрдэнийг баригч
Түгээмэл эзэн хамаг эрдэнэсийн дээд
Галбарваас мод ихэд дэлгэрсэн
Сайн хумх ихийн дээд
Үйлдрүүн, хамаг амьтны тус үйлдюү
Тус хүргэн амьтныг баясгагч садан
Сайн муу мэдээд цагийг мэдэгч
Түгээмэл эзэн тангаргийг мэдэгч тангарагт
Цагийг мэдэн амьтны эрхтнийг мэдэгч
Гурван тонилоход мэргэн болсон
Эрдэмд төгөлдөр эрдмийг мэдэгч
Номыг мэдэн сайтар амарлин өлзий хутаг болсон
Хамаг өлзий хутгийн өлзий хутаг нь
Алдаршсан өлзий хутаг сайн алдарт
Ихэд амуулагч их баяр хуримт
Их баясгалангаар их цэнгэлт
Хүндлэл тахил төгөлдөр болсон
Дээд баясгалан цогт алдрын эзэн
Дээд төгөлдөр дээдийг өгөгч эрхэм
Итгэлийн дээд итгэгдэх ёст
Үлэмж дээд их аюулын дайсан
Аюулуудыг хоцроол үгүй тархаагч
Оройд зангидсан зангиасын үст
Салбарсан мунза үсэн титэмт
Таван нүүр таван үснир лүгээ төгссөн
Хөндлөн зангидсан таван цэцэг үзүүрт
Цулгар тэргүүт их төр явдлыг баригч
Ариун явдалт төр явдалтны дээд
Хатуужлын эцэст хүрсэн их хатуужилт
Ариун төгөлдөр дээд Гоодам
Бярман эсрүн эсрүнийг мэдэгч
Энэлэхээс нөгчиж ариуныг олсон
Алдрах тонилохоор алдарсан биет
Тонилсон амарлиж амарлисан бөгөөд
Нирваан болж нирваанд хүрсэн
Сайтар нирваан болохыг эцэст хүргэгч
Жаргалан зовлонг арилгагч эцэст хүрсэн
Тачаангуйгаас хагацсан биеэс нөгцсөн
Үл ялагдах адилтгаш үгүй
Үл харагдах, үл үзэгдэх, халдах үгүй
Хувь үгүй хамагт одогч түгээмэл
Цувирал үгүй нарийн үрт
Тоос үгүй тоосноос хагацсан хир үгүй
Эрүүг тархаасан гэм үгүй
Маш үлэмж сэрсэн тийн бөгөөд сэрсний эзэн
Хамгийг мэдэгч хамгийг ухагчийн дээд
Мэдэх номын чанараас нөгчсөн
Хоёр үгүй бэлгэ билгийн ёсыг баригч
Атгаг үгүй өөсөө бүтсэн
Гурван цагийн бурхдын үйлсийг үйлдэгч
Бурханд тэргүүн эцэс үгүй
Эн урьд бурхан шалтгаан үгүй
Бэлгэ билгийн ганц нүдэн хир үгүй
Бэлгэ билгийн биет Түүнчлэн ирсэн
Үгсийн эрхт ихэд өгүүлэгч
Өгүүлэхүүний дээд эр үгсийн хан
Өгүүлэхүүний манлай дээд орон
Өгүүлэхүүний арслан чадагдаш үгүй
Хамагт үзэгч дээд баясгалант
Жавхлант эрих үзэхэд гоо
Бадрангуй сайн гэрэлт цогт зурхайт
Үзэгдэхүүнийг гийгүүлэн үйлдэх гэрэлт
Отчийн их дээд эрхэм
Өвчнийг гаргагч тэнсэл үгүй
Хоцроол үгүй эмүүдийн мод нь
Нисванисын өвчний их дайсан
Үзэсгэлэнт гурван ертөнцийн дээд
Цогт төгөлдөр явах одон мандалт
Арван зүгийн огторгуйн хязгаарт хүртэл
Номын их тугийг сайтар байгуулсан
Амьтны ганц шүхэр агуу болсон
Асрахуй, нигүүлсэхүй мандалт
Цогт төгөлдөр лянхуа бүжгийн эрхт
Түгээмэл эзэн их эрдэнэсийн шүхэр
Хамаг бурхдын эзэн бодисыг баригч
Хамаг бурхдын их явдал
Хамаг бурхдын ганц шашин
Очир эрдэнийн авшгийг өгөгч цогт
Хамаг эрдэнэсийн эрхт эзэн
Ертөнцийн эрхт хамгийн эзэн
Очир баригч хамгийн эзэн
Хамаг бурхдын их сэтгэл
Хамаг бурхдын сэтгэлд асан
Хамаг бурхдын далай лугаа төгөлдөр
Очирт наран их гэгээн очирт саран хир үгүй гэрэлт
Тачаангуйгаас хагацсан урьд их тачаангуй
Элдэв өнгөт бадрангуй гэрэлт
Очирт завиллаар туулсан бурхан
Бурхан өгүүлэхийн номыг баригч
Цогт бурхан лянхуадаас төрсөн
Хамгийг мэдэгч бэлгэ билгийн санг баригч
Элдэв илбэ хувилгааныг баригч хаан
Их бурхан арвис тарнисыг баригч
Хурц очир их илдэт
Тийн бөгөөд арилсан егүүтгэл үгүй
Дээд их хөлгөн зовлонг таслагч
Их мэс очир номт
Гүн очир ялгуун ялгуугч
Очир оюут утгаар мэдэгч
Барамид бүгд төгссөн
Хамаг орд бүгдийг тийн бөгөөд чимсэн
Арилсан би үгүй номт
Үнэн бэлгэ билгийн саран гэрэл сайт
Илбэ хувилгааны тор их егүзэр
Хамаг дандарсын бүх дээд эзэн
Хоцроол үгүй очирын завиллаар бөгөөд
Бэлгэ билгийн биеийг хоцроол үгүй баригч
Самандабадри сайн оюут
Газрын зүрхэн амьтныг баригч
Хамаг бурхдын их зүрхэн
Элдэв хувилгааны хүрдийг баригч
Хамаг бодисын дээд мөн чанар
Хамаг бодисын мөн чанарыг баригч
Төрөл үгүй номт элдэв утгат
Хамаг номын чанарыг баригч
Их бэлгээр нэгэн дуунд
Хамаг номуудыг дотроо оруулан баригч
Хамаг номуудыг илт ухсан
Чадагч дээд оюут үнэн хязгаар
Хөдөлш үгүй сайтар тунасны эзэн
Туулсан бурхан бодь хутгийг баригч
Хамаг бурхдын илт болсон
Бэлгэ билгийн галын оч маш гэгээн гэрэлт
Өөр өөр үзэх бэлгэ билгийн дөчин хоёр шүлэг болой.
“Цогт Цагийн Хүрдэн” соёлын төв

“Цогт цагийн хүрдэн” төв – Жамбалцанжод судар, түүхэн домог, уншсаны ач тус. 2016.05.21.

Монголын Гурван гэгээнтний хамт Гачэн Ринбүчийн 9-р хойт дүр Рэнчинсамбуу Гэгээнтэн, Наро Банчэн Гэгээнтний 7-р дүр Данзанлхүндэв Гэгээнтэн, Дугар Зайсангийн 8-р дүр Гүшри Данзан Чойжиням Гэгээнтэн нартай 2600 жилийн өмнө Бурхан багшийн айлдсан Жамбалцанжод номыг Монгол хэлээр уншсан уншлага.

1-р хэсэг.

2-р хэсэг.

Уншлагынхаа ачаар бөөгийн хараалаас аврагдсан нь.

Нэгэн лам өглөө хуралдаа явах бүртээ “Жамбалцанжод” /Манзуширийн алдрыг өгүүлэхүй/ номыг уншдаг бөгөөд уг номыг гэрээс гарахдаа уншиж эхлээд, дуганыхаа үүдэнд ирэхэд төгсч таардаг тийм дадал зуршил тогтсон юмсанж. Нэгэн удаа тэр лам нэг бөөтэй маргалдтал бөө бээр ламд хараал жатга хийжээ. Тэр үед лам унтаж байсан бөгөөд гэрээс гараад хуралдаа явж байна гэж зүүдэлжээ. Тэгэхдээ зүүдэндээ нөгөө номоо уншиж явж, дуганыхаа үүдэнд ирээд зогстол ном нь төгсөөгүй байв. Үүнд лам гайхаж “Яагаад ном маань төгсөөгүй байдаг билээ” гэж сэжиглэн бодоод дуганыхаа үүдэнд тасга авч алгаа таштал зүүд нойрноосоо сэрсэн бөгөөд нүдээ нээн хартал харин нэг их гуу жалгын ирмэг дээр ирээд зогсож байв гэнэ. Уг учир нь бөө түүнийг зүүдээр нь биеийг нь хөтөлж жалга гуу уруу унагаж амийг нь егүүтгэх санаа зорилготой хараал хийсэн боловч лам нойрноосоо сэрсний ачаар гуу уруу унах аюулаас аврагдсан байна.
/”Монголын Бурханы шашны аман түүх II” номоос/
Энэхүү болсон явдлаас дүгнэхэд бурхан шашны ном уншлага, тогтоол, залбирал ямар хүчтэй болох, түүнд сүсэглэн итгэж уншиж, залбирах нь ч ямар хүчтэй болохын нэгэн жишээ ойлгоцыг төрүүлж байгаа юм.

https://www.facebook.com/groups/557180555220592/permalink/723570555248257/?

https://www.facebook.com/groups/557180555220592/permalink/723570791914900/?

https://www.facebook.com/groups/557180555220592/permalink/724360881835891/?

https://www.facebook.com/groups/557180555220592/permalink/725780051693974/?_

https://www.facebook.com/groups/557180555220592/permalink/726350711636908/?

https://www.facebook.com/groups/557180555220592/permalink/727076464897666/?

https://drive.google.com/file/d/16DGbLXIUCjoDN1R0r3F2EX5SyHUxNHm8/view